ท่องเที่ยวใต้สู่แดนธรรม สาระธรรมอันอุดม

สาระภาพถ่าย รูปภาพที่หน้าตื่นตาตื่นใจและตื่นเต้น ระทึก

2012-02-23T16:51:00.001-08:00

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 5

2012-02-22T08:06:00.001-08:00

การใช้กำลังทะเลาะเบาะเเว้งกันสร้างความเสียหาย อย่างนี้เรียกว่า เป็นมนุษย์สัตว์ประเสริฐได้อย่างไร อายหมามัน ถ้า สัตว์เดรัจฉาน พูดได้มันคงหัวเราะเย้าะ ว่าสัตว์มนุษย์ไม่ต่างอะไรกับเราเลย

ความงมงายก็เป็นไปตามกระเเส ค่านิยมของสังคม ลามไปทั่ว

ความสนุกเมามัน บางครั้งทำให้เราลืมกลัวตาย จะเป็นผลดี หรือผลเสีย นั้นอยู่กับการตระหนักคุณค่าของชีวิตตัวเราเองว่ามีค่าแค่ไหน

เเต่งหน้าไม่พอที่จะเกิดราศี ควรแต่งใจด้วยถึงจะมีราศีและเป็นมงคลดีของเราในการที่จะสู้กับสังคมได้อย่างปกติสุข

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 4

2012-02-22T07:43:00.000-08:00

การทำงานทุกอย่างให้ได้ดีย่อมต้องมีการลงทุนเสมอ ยอมเสียอย่างเพื่อได้อีกอย่างที่ดีกว่า

รูปร่างภาพลักษณ์ คือสิ่งที่คนอื่นๆเห็นและประทับใจเป็นครั้งแรกที่พบเจอ


ผิดศีลข้อสาม ผิดลูกเมียผู้อื่น นั้นย่อมก่อศัตรู จนกระทั้งเกิดการทำร้ายถึงแก่ชีวิตได้ คนเรายอมตายเพราะกาม เมามันเพลิดเพลิน จนไม่คำนึงถึงศีลธรรม ย่อมมีอบายเป็นที่ไป

คนโง่มีเเต่ใช้กำลัง คนฉลาดไม่ใช้กำลังแต่ใช้คนโง่เป็นกำลังแทน บางครั้งการทำงานอะไรแล้วย่อมต้องคำนึงถึงผลเสียที่จะตามมาให้มากกว่าผลที่ได้จากประโยชน์ เพราะมันจะไม่คุ้มได้จากการที่ลงทุน อาจมีผลร้ายที่จะตามมาในภายหลัง

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 3

2012-02-22T03:13:00.001-08:00


จะตกลงอะไรกับคนโง่ ไม่รู้ภาษา ย่อมเหนื่อยเปล่า ไม่ได้การ มีเเต่เสีย

ความกลัวส่วนใหญ่มาจากตาที่เห็นรูปและมาคิดปรุงแต่งเพิ่มเติม


ระวังคำพูดที่กล่าวออกไปเหมือนถ่มน้ำลายรดฟ้า อย่างไรก็ตกมาใส่หน้าของตัวเอง

การคิดจะช่วยเหลืออะไรใครแล้วควรทำอย่างใส่ใจ และทำให้ดี มิตรภาพย่อมมาหาเรา

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 2

2012-02-22T02:48:00.001-08:00


บางครั้งการทำบุญปล่อยทานของเราอาจได้ผลเสียกลับมา หากไม่ฉลาดในการทำบุญ


ในเบื้องลึกของคนเรามีความอ่อนเเอเก็บซ่อนไว้ รอวันที่เปิดเผย

นึกว่าสัตว์เดรัจฉานจะดุร้าย แต่มีสัตว์ที่โหดร้ายกว่า คือมนุษย์

ตัณหาย่อมจัดการด้วยตัณหา หยุดความอยากไว้ก็ปลอดภัย

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนสอนใจ 1

2012-02-22T02:25:00.001-08:00

เวลานี้สำคัญมากสำหรับคนที่เป็นลูกจ้าง จะให้ใครบอกเราล่ะ

การทำความดีต้องรู้จักกาละ เทศะ ไม่อย่างนั้นจะกลายเป็นทำคุณบูชาโทษ ร้ายเลยทีเดียว

ไม่มีใครหรือสัตว์ใดๆ ชอบการถูกกดขี่หรอก เราอย่ากดขี่ข่มเหงสิ่งใดเลย

สาระ แบบทายนิสัย ตามกรุ๊ปเลือด ต่างๆ (ทายแม่นเหมือนกระจกบอกตัวเราเลยทีเดียว)

2012-02-20T06:05:00.000-08:00

เวทมนต์พยากรณ์

 มาทายนิสัยตามกรุ๊ปเลือด รับรองตรงกันหลายข้อเเน่ๆ เหมือนกับเราเล่านิสัยตัวเอง หรือ กรุ้ปเลือดนั้น   มาบอกนิสัยของเราแบบเราเองก็ลืมสังเกต นิสัยแต่ล่ะข้ออย่าง หวังว่าคงได้ประโยชน์อะไรบ้าง น่ะ

นิสัยแบบนี้เลือดกรุ๊ป AB แน่ๆ

AB เป็นคนเปิดกว้าง แต่ไม่ถึงกับเรียกร้องให้คนอื่นเข้ามาหา

AB ดูท่าทางเหมือนเป็นคนว่าง่าย แต่จริงๆ แล้วแอบหัวแข็งพอดูเลย

AB ถ้าอยู่ต่อหน้าคนอื่นจะยอมประนีประนอม

AB แค่แกล้งทำเท่านั้นแหละ

AB มีทักษะในการโกหกระดับสูง แถมตัวเองยังไม่คิดว่ากำลังโกหกอยู่ด้วย

เพราะในใจไม่เคยคิดว่าตัวเองกำลังโกหกอยู่น่ะสิ

ABสิ่งสำคัญที่สุดคือ ผลลัพธ์ดีๆ ที่ได้จากการโกหกต่างหากล่ะ

AB ชอบแอบขี้โกง แถมตัวเองยังคิดด้วยว่า "กล้าทำลงไปได้นะเรา"

คิดแบบนี้ก็เลยไม่พยายามทำสิ่งดีๆ เพราะไม่อยากเสแสร้งทำตัวเป็น "คนดี" ไง

ABแต่ถ้าทำอะไรดีๆ ให้คนอื่น จะเป็นการทำโดยไม่หวังผลตอบแทน

AB มีเทคนิคขั้นสูงในการชักใยอยู่เบื้องหลังทำให้เหตุการณ์เป็นไปตามที่ตัวเองต้องการได้

ABถ้าคิดว่าสิ่งใดทำประโยชน์ให้ตัวเองได้ จะใช้สิ่งนั้นอย่างไม่บันยะบันยัง

ไม่ว่าจะเป็นสิ่งของหรือแม้แต่เพื่อนก็ตาม

ABหัวเราะแบบที่ใครๆ ก็ดูออก 100% ว่าแกล้งทำส่วนใหญ่เวลาหัวเราะแบบขำกลิ้งมากๆ จะเป็นการแกล้งทำทั้งนั้น

ABอาวุธประจำกายคือการพูดประชดประชันกับการเกทับการทะเลาะถึงขั้นชกต่อยกับใครน่ะเหรอ ไม่เอาล่ะ ก็มันเจ็บตัวนี่นา

ABไม่มีความขัดแย้งระหว่าง "จิตใจฝ่ายดี" และ "จิตใจฝ่ายร้าย" เพราะภายในใจไม่มีทั้ง "จิตใจฝ่ายดี" และ "จิตใจฝ่ายร้าย" อาศัยอยู่น่ะสิ จะมีก็แต่ตัวขี้ประชดประชันเท่านั้นเอง

AB ลักษณะภายนอกกับนิสัยภายในแตกต่างกัน แต่ไม่ใช่ความแตกต่างประเภทที่ทำให้ดูน่ารัก น่าค้นหาหรอกนะบ้าชะมัด ต้องทำยังไงถึงจะทำให้ดูน่ารักกันล่ะ

ABถึงดูไม่เหมือน แต่จริงๆ แล้วเราเป็นคนใสซื่อบริสุทธิ์นะ

AB กิริยาจะเรื่อยเปื่อยอยู่เป็นนิตย์

แต่ทุกคนจะไม่ถือสาอะไร อือ หมอนี่เป็นแบบนี้ตลอดแหละ ช่วยไม่ได้เนอะ

AB บางครั้งอยู่ดีๆ ก็นิ่งเงียบขึ้นมาเฉยๆ ทำให้คนรอบข้างผวาไปตามๆ กัน

แต่ที่จริงสติล่องลอยหายไปอยู่ไหนแล้วไม่รู้ต่างหากในช่วงเวลานั้นเราไม่มีตัวตนอยู่ตรงนั้น

แล้วพอนึกขึ้นได้ก็หัวเราะขำตัวเองขึ้นมา

ไม่มีใครทำตัวเหลวไหลได้เท่าเราอีกแล้วละ

AB แต่ถึงเวลาต้องทำงานก็ทำจริงนะ!จะเลือกแบบ "เร็ว" มากว่า "ทำตามขั้นตอนอย่างมั่นคง"

อยากจัดการให้เรื่องมันจบๆ ไปนี่

AB อยากทำให้เสร็จเร็วๆ แต่ไม่ทำแบบลวกๆ หรอกนะ

AB ไม่ว่าจะทำอะไรก็เป็นเหตุเป็นผลเสมอ ไม่รู้ทำไมเหมือนกัน

ABถึงจะเจอเรื่องโชคร้ายนิดๆ หน่อยๆ ก็ไม่คิดแค้นอะไร เพราะสามารถลืมมันไปได้อย่างรวดเร็ว

AB ไม่ยี่หระกับตำแหน่งหรือยศศักดิ์ใดๆ ของใครทั้งสิ้น จะตำแหน่งอะไรก็ช่างสิ

เพราะอย่างนั้นไม่ว่าจะเป็นใครหรือใหญ่มาจากไหน เราไม่หงอทั้งนั้น

AB ใช้ชีวิตแบบวิ่งหลุดออกจากราง ถ้าต้องเดินตามทางที่ทอดยาวไปเรื่อยๆ จะรู้สึกอยากเลี้ยวออกข้างทางมากๆกับเส้นทางชีวิตก็คิดแบบนี้เหมือนกัน เพราะได้เลี้ยวแวบออกไปตอนนั้น ชีวิตเลยมาถึงตรงนี้ได้ยังไงล่ะ

ABหัวสมองแบ่งเป็นสองส่วนแต่คิดพร้อมๆ กันได้ไม่สิ บางครั้งแบ่งออกได้มากกว่าสองส่วนอีกนะ

ABสามารถทำงานแบบเร่งความเร็วเต็มที่ในระดับที่ไม่ทำให้อะไร ๆพันกันยุ่ง และถึงจะใช้หัวสมองหลายๆ ส่วนพร้อมกัน แต่จะไม่งงไม่หลงทาง

ABหัวแข็งเป็นบางส่วน

AB แต่บางส่วนอ่อนยวบยาบ

AB เลยทำความเข้าใจกับไอเดียพิสดารพันลึกได้

และเข้าใจในส่วนที่เป็นสามัญสำนึกของคนทั่วไปด้วย

AB คำพูดสรรเสริญเยินยอคนอื่นจะหลุดจากปากโดยอัตโนมัติ

AB รอยยิ้มก็เป็นระบบอัตโนมัติเหมือนกัน

ABจะว่าไป การตอบสนองที่มีต่อคนอื่นทั้งหมด ถูกตั้งเป็นระบบอัตโนมัติหมดเลยนี่นา

จะไม่มีการมานั่งนึกว่า "อืม...ในกรณีแบบนี้ควรจะตอบไปว่าไงดีนะ"

แต่ตอบสนองได้ทันที เพราะเป็นระบบอัตโนมัติยังไงล่ะ

AB ค่อนข้างดูแลคนอื่นได้ดีบางครั้งก็เลยดูแลมากเกินไปจนน่ารำคาญ ช่วยมากเกินไปจนทำเกินเลย

AB แค่อยากให้เข้าใจนะว่าเรา "ทำโดยไม่ได้หวังผลตอบแทนเลยจริงๆ"

เพราะอย่างนั้นก็ไม่ต้องสงสารเราหรอก "เราไม่ได้เป็นคนน่าสงสารสักหน่อย"

AB เวลามีคนมาขอความช่วยเหลือ จะตั้งใจช่วยสุดชีวิตแต่ถึงจะไม่มีคนมาขอให้ช่วย ก็ยังตั้งใจอยู่นิดหน่อย

ABคนรอบข้างมักจะพูดว่า "นายคิดอะไรอยู่ ดูไม่ออกเลยจริงๆ" ส่วนตัวเองคิดว่า "เราคิดแต่เรื่องง่ายๆ ตรงๆ นี่นา"

ABพอตั้งใจจะอธิบายให้คนอื่นฟัง ในหัวจะเริ่มหมุนติ้วๆ ม้วนไปม้วนมา

พานให้ร้สึก "พอละ เลิกดีกว่า"

AB ถ้ามีเรื่องกลุ้มใจ จะไม่ปรึกษาใครทั้งนั้น ถึงจะปรึกษาก็ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาอะไรเลยนี่นา

ปล่อยเราไว้คนเดียวดีกว่าน่ายังไงๆ เขาก็ไม่เอาเรื่องของเราไปคิดเป็นจริงเป็นจังอยู่แล้วนี่นา

และเราก็ไม่อยากให้เขาเก็บเอาไปคิดขนาดนั้นด้วย

AB เวลาเปิดเผยเรื่องสำคัญต่างๆ ให้คนอื่นฟังมักจะเป็นตอนที่เกิดเรื่องนั้นไปแล้ว

เลยกลายเป็น "การสารภาพครั้งยิ่งใหญ่แบบกะทันหัน" ไปซะทุกที

แล้วทุกคนจะตกใจมาก

ABชอบอ่านหนังสือมาก เวลาที่ได้อยู่คนเดียวในช่วงนั้น มันสุดยอดจริงๆ

แล้วยู่ดีๆ ก็ผล็อยหลับไปเฉยเลย ตื่นขึ้นมาก็จำไม่ค่อยได้ว่าอ่านไปถึงตรงไหนแล้ว

ทำให้ต้องอ่านที่เดิมซ้ำๆ ไม่รู้กี่รอบ

AB เป็นคนรักสัตว์เคยเลี้ยงสัตว์ หรือไม่ก็กำลังเลี้ยงสัตว์อยู่

แต่ตัวเองกลับไม่ค่อยได้ดูแลมัน

ABเป็นคนโรแมนติกมากๆในหัวเต็มไปด้วยโลกแห่งจิตนาการที่เหมือนเป็นกับเทพนิยายโบราณเลย

ABพูดอีกอย่างก็คือ เป็นพวกชอบหนีความจริงนั่นเองแต่มักถูกใครซักคนลากถูลู่ถูกังกลับมาสู่โลกแห่งความเป็นจริง

ABอยากมีสิทธิ์เป็นเจ้าของแต่เพียงผู้เดียวเพื่อการได้ครอบครองสิ่งนั้นแล้วละก็

แม้ต้องบิดเบือนหลักเกณฑ์ต่างๆ สักหน่อยก็ไม่ว่ากัน

ABถึงจะมีคนที่แอบชอบ แต่ตัวเอง ก็ไม่กล้าเริ่มต้นเข้าหาก่อนสักครั้ง

อยากทะนุถนอมหล่อเลี้ยงความรู้สึก "ชอบ" นี้ไว้นานๆ

AB แม้ว่าจะไม่ได้พูดคุยกัน แต่แค่คนที่ชอบอยู่ใกล้ๆ ก็มีความสุขแล้ว

นิสัยแบบนี้เลือดกรุ๊ป 0 แน่ๆ

-คนกรุ๊ป O โกรธคนยาก น่ารักจริงๆ

-คนกรุ๊ป O เป็นคนอารมณ์ดี ชอบสร้างบรรยากาศสนุกสนานทั้งตั้งใจและไม่ได้ตั้งใจ น่ารักอ้ะ ><

-คนกรุ๊ป O เป็นเพื่อนที่น่าคบมากที่สุดในจำนวนกรุ๊ปเลือดทั้ง 4

-คนกรุ๊ป O ไม่ค่อยชอบคิดก่อนทำอะไร แล้วชอบมานั่งเสียใจทีหลังว่า เราไม่น่าทำเลย :(

-คนกรุ๊ป O เป็นคนดี มักให้อภัยคนอื่นเสมอ

--คนกรุ๊ป O ชอบประชดด้วยคำขอโทษ เช่น เอ้อ งั้นขอโทษละกัน !! ไม่ก็ อืมม งั้นขอโทษละกันนะที่มาวุ่นวาย

-คนกรุ๊ป O เป็นคนพูดจริงทำจริง แบ่งเวลาได้ดี คนกรุ๊ปนี้ดูไม่มีอะไรแต่เข้าใจยาก(จริงๆ)

-คนกรุ๊ป O มีความคิดที่จะครอบครองคนรักไว้เพียงผู้เดียว เป็นพวกหึงจัด งอนจัด ต้องการให้คนง้อจัด แต่ผู้หญิงกรุ๊ป O ประเภทที่ติสต์ๆ เป็นตัวของตัวเอง ก็ไม่ค่อยสนใจเรื่องผู้ชายมากนัก

-คนกรุ๊ป O เมื่อเจอปัญหาชอบกระวนกระวายเวอร์

-คนกรุ๊ป O ชอบคิดเรื่องอดีต ส่วนมากมักจะไม่ลืมอดีตที่เคยเกิดขึ้น

-คนกรุ๊ป O เป็นคนง่ายๆ สบายๆ มักถูกแกล้งได้ง่าย เพราะเพื่อนคิดว่าแกล้งไปมันก็ไม่เป็นไรหรอก

-คนกรุ๊ป O เวลาได้รับคำชมจะรู้สึกมีแรงกระตุ้นให้ทำสิ่งๆนั้นต่อไป ตัวจะลอยขึ้นฟ้าด้วย

-คนกรุ๊ป O ถ้าเจอเรื่องให้คิดมาก จะคิดไปตลอดแบบนั้นแหละ แต่พอตกดึกมาก็นอนอย่างสบายใจเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

-คนกรุ๊ป O คิดว่า ความผิดพลาดของพวกพ้องทำให้สายสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนแน่นแฟ้นขึ้น :)

-คนกรุ๊ป B เถียง O ; คนกรุ๊ป B จะไม่แพ้ แต่ถ้าพูดกันด้วยเหตุผลเหมือนว่าเคลียร์ให้หายโกรธ O จะชนะ B จ้า

-กรุ๊ป O เป็นกรุ๊ปที่ใจง่ายที่สุด ถ้าเอาของกินมาล่อ

-คนกรุ๊ป O เมื่อเจอปัญหา ถึงจะล้มกี่ครั้งก็ลุกขึ้นได้เสมอ ><!

-คนกรุ๊ป O ปรับตัวกับทุกคนได้ แต่มักรู้สึกช้า

-คนกรุ๊ป O มีนิสัยชอบคนไปทั่ว แต่ถ้าคบใครคบคนเดียว รักคนเดียว

แต่ถ้ามีกิ๊กก็แค่ชอบ แฟนสำคัญที่สุด

-คนกรุ๊ป O ถึงจะดูเหมือนเป็นคนชอบเพ้อฝัน แต่คุณไม่รู้หรอกว่า เค้ากำลังวาดแผนที่ชีวิตของเค้าอยู่

-การประจบสอพลอหรือพูดยกยอมีผลกับกรุ๊ป O มากจนตัวลอย และจะทำตามอย่างที่เขาบอกทันที (คำพูดติดปาก O : ใครก็ชมฉันแบบนั้นแหละ ฮ่าๆๆๆ)

-คนกรุ๊ป O เป็นกรุ๊ปเลือดที่กระหายชัยชนะที่สุด

-คนกรุ๊ป O มีแรงดึงดูดที่ทำให้ทุกคนอยากเข้าหา เพราะอยู่ด้วยแล้วรู้สึกสบายใจอย่างบอกไม่ถูก

-สิ่งที่คนกรุ๊ป O ไม่ชอบมากที่สุด คือ การถูกคัดค้านความคิดของตัวเองที่มั่นใจว่าถูกต้องสุดแล้ว

-คนกรุ๊ป O นิสัยปกติจะเป็นคนร่าเริง มองเผินๆ เลยมักจะเหมือนเป็นคนง่ายๆ ฮาๆ แต่จะไม่ยอมแสดงธาตุแท้ให้ใครเห็น

-คนกรุ๊ป O เห็นเพื่อนสำคัญกว่าแฟน

-คนกรุ๊ป O ถ้าชอบใครขึ้นมาจะหาทางชวนคุยแล้วแอบไปอยู่ใกล้ๆ โดยไม่ให้เขารู้ตัว ถึงพยายามปิดบังความรู้สึกในใจแต่ทุกคนก็ดูออกอยู่ดี

-คนกรุ๊ป O ถึงจะมีคนพิเศษอยู่แล้ว แต่ก็มีคนที่ชอบอยู่อีกต่างหาก

-คนกรุ๊ป O ถ้าหิวขึ้นมาจะเริ่มเงียบ 5555

-คนกรุ๊ป O เวลาโมโหแล้วจะยิ่งกว่าระเบิดลง แต่พอผ่านไปสักพักจะมานั่งคิดว่า มันน่าโมโหขนาดนั้นเลยเหรอวะ ?

-คนกรุ๊ป O เป็นคนง่ายๆ อย่างเช่นไม่สนใจรายละเอียดเล็กๆน้อยๆ

-คนกรุ๊ป O ใจร้อน โผงผาง เลทตลอด

-กรุ๊ปO ถ้าเป็นคนกดอารมณ์ตัวเอง..มักมีวิธีระบายอารมณ์ที่คนอื่นตกใจกลัวได้..อย่างเช่นทุบโต๊ะ...

-คนกรุ๊ป O ชอบใช้ชีวิตอยู่กับคนที่มีความชอบหรือนิสัยคล้ายๆกัน

-คนกรุ๊ปO ถ้ากำลังหงุดหงิดจะมีพฤติกรรมรุนแรง แล้วทำอะไรแบบขอไปที

-คนกรุ๊ป O ขี้โวยวาย

-คนกรุ๊ป O เวลานินทาจะชอบใส่ความรู้สึกลงไปด้วย ทำให้ชอบดราม่าบ่อยๆ

-คนกรุ๊ป O ชอบเลื่อนนัดมากที่สุด

-คนกรุ๊ป O เวลามีการบ้านจะค่อยทำเมื่อใกล้ถึงวันส่ง นิสัย - -

-คนกรุ๊ป O เกลียดการถูกคัดค้านในสิ่งที่เขาคิดว่ามันถูกต้องแล้ว

-คนกรุ๊ป O เป็นคนที่มีความอยากรู้อยากเห็นมากมาย

นิสัยแบบนี้เลือดกรุ๊ป B แน่ๆ

B มักถูกใคร ๆ มองว่าเป็นพวกใช้ชีวิตง่าย ๆ สบาย ๆแต่ที่จริงเป็นคนค่อนข้างคิดมาก

B บางครั้งถึงกับใช้ชีวิตเป็นเดิมพัน แต่บางตรั้งก็ปล่อยตัวสบายๆ

B ปากเสียอยู่เป็นนิตย์

B บางครั้งเลยถูกหาว่าเป็นนิสัยประจำตัวไปซะแล้ว

B มีคนบอกว่าให้พูดแบบ "ปากครงกับใจ" แต่การพูดอะไรกวน ๆนี่แหละที่ "ตรงกับใจ" เราที่สุดแล้ว

B พอลองพูดแบบ"ปากครงกับใจ" จริง ๆ ก็มีแต่คนขำแล้วบอกว่า"น่ารักดีนะ"

B จริง ๆ แล้วหัวใจทำด้วยแก้ว ก็เลยเจ็บและเป็นรอยขีดข่วนได้ง่าย

B ชอบให้คนอื่นยอมรับมากกว่าการได้รับคำชม

B มีความเชื่อว่า"จริง ๆ แล้วไม่มีอะไรที่เราทำไม่ได้หรอก"

B แต่ก็ไม่ลงมือทำ

B มีความสามารถหลายอย่าง แต่เก่งไม่จริงสักอย่าง

B บางครั้งก็ทำตัวเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นได้มากจนน่าตกใจ แต่จะแกล้งทำกลบเกลื่อน แหม ของมันไม่ชิน คนมันเขินน่ะสิ หากแต่ในใจกลับกระโดดโลดเต้น ร้องตะโกนเสียงดังว่า "YES!"

B มีหลักการและเหตุผลของตัวเองเยอะมาก ๆ

B พอแสดงเหตุผล ก็ฟังดูเหมือนกำลังโกหกหลอกลวงเลยไม่ค่อยอยากแก้ตัว

B ทำให้ถูกเข้าใจผิดบ่อย ๆ

B มีกฎเป็นของตัวเอง และเป็นกฎที่คนอื่นมักจะทำตามไม่ได้

B ที่ทำไม่ได้ก็เพราะคนอื่นไม่รู้ไงว่ามีกฏแบบนั้นอยู่น่ะสิ

B ไม่ค่อยเล่าเรื่องของตัวเองให้คนอื่นฟัง (ยกเว้นกับบางคน)

B ไม่ค่อยสนิทกับใครง่าย ๆ แต่ถ้าสนิทขึ้นมา จะสนิทสนมกันมาก ๆ ไปเลย

B เกลียดการถูกคัดค้านมากที่สุด เพราะปกติก็ยอมรับได้แต่เหตุผลของตัวเองอยู่แล้ว

B แต่บางคนก็อธิบายจนเรายอมรับเหตุผลของฝ่ายตรงข้ามได้

B ถ้าใครทำได้ จะยอมรับและยกย่องว่าคนคนนั้นสุดยอดมากและจะชอบคนนั้นไปโดยปริยาย

B คิดว่าคนแบบนี้ต้องเข้าใจเราแน่ ๆ เวลาคุยก็เข้าใจกัน ถึงไม่พูดออกมาก็สื่อถึงกันได้

B ถ้าเจอของที่คิดว่าฟ้าลิจขิตให้มาคู่กับตัวเองแล้วล่ะก็ ไม่ว่าจะทำยังไงก็ต้องเอามาเป็นของเราให้ได้

B ในด้านความรัก อยากให้มองตัวเองในฐานะ "มนุษย์คนหนึ่ง" มากกว่าในฐานะผู้หญิงผู้ชาย

B เลือกความรักแบบผิวเผินมากกว่าความรักแบบลึกซึ้ง

B เส้นแบ่งเขตเป็นสิ่งสำคัญมาก

B ถ้ามีใครพยายามจะข้ามเส้นแบ่งเขตเข้ามา จะรีบส่งสัญญาณว่า"อย่าเข้ามาเชียวนะ" (แรงกดดันที่ไร้คำพูด)

B ถึงใครจะบอกว่า"ไม่ต้องเกรงใจนะ" แต่ก็เกรงใจอยู่ดีนี่นา แต่ถ้าตัวเองเป็นคนพูด จะรู้สึกว่าไม่จำเป็นต้องเกรงใจจริง ๆ

B ไม่ยอมพูดขอโทษก่อน มันพูดไม่ออกน่ะ

B แต่ถ้าฝ่ายตรงข้ามเริ่มขอโทษก่อน จะพูดขอโทษได้อย่างง่ายดาย

B เวลาเดินตามถนนจะไม่ค่อยอยากหลีกทางให้ใครแน่นอนว่าตัวเองไม่มี"สำนึกในการแบ่งปัน"

นายนั่นแหละ หลีกไปซะ

B แต่สุดท้ายตัวเองกลับเป็นคนหลีกมางให้ บ้าจริง! ทำไมขามันก้าวไปเองล่ะเนี่ย

B เกลียดการ "โกหก" แต่หลงใหล "ความลับ"

B ชอบดื่มเหล้าถึงจะเมา แต่จะไม่เรียกร้องความช่วยเหลือจากใครเด็ดขาด

เราคนเดียวก็กลับบ้านเองได้ มีทิฐิในใจ (แต่เดินไปตรงทางแล้วนะ)

B เปลี่ยนทรงผมและสไตล์เสื้อผ้าไปเรื่อย ๆ เพราะไม่อยากยึดติดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งเท่านั้น

ต้องเป็นให้ได้หลาย ๆ แบบสิถึงจะสนุก

B บ้าระห่ำ (แต่มีขอบเขต) ถึงจะขอความเห็นจากคนอื่น แต่สุดท้ายก็ตัดสินใจด้วยตนเอง

ถ้ามีคนมาขอให้ช่วย จะตั้งใจและพยายามอย่างเต็มที่แต่จะพยายามเองคนเดียว

B แม้จะอยู่ต่อหน้าเครื่องประหาร ก็กล้าสาบานว่าตัวเองจะไม่หักหลังเพื่อนเด็ดขาด

B แต่เพราะท่าทีปกติดูเป็นคนเฉยเมย เลยมักจะถูกมองว่าน่าจะเป็นคนที่หักหลังเพื่อนได้ง่ายที่สุด

"นิสัยแบบนี้เลือดกรุ๊ป A แน่ๆ"

@ เป็นคนเลือดกรุ๊ป A ที่แอบคิดว่าตัวเองนิสัยไม่เหมือนคนเลือดกรุ๊ป A เลย

@ มักเจอเรื่องยุ่งยากอยู่บ่อยๆ"อุตส่าห์เรียงไว้เรียบร้อยแล้ว แต่กลับถูกรื้อเสียเละเทะหมดเลย"

@ เป็นคนเจ้าระเบียบ..ซะที่ไหนกัน ที่จริงก็ขี้เกียจเหมือนคนอื่นนั่นแหละ

@ แกล้งทำเป็น "ไม่เป็นไร" เก่งมากทำให้ต้องมานั่งกลุ้มใจเพราะเรื่องนั้น ไม่เป็นไรที่ไหนกันล่ะ

@ โดยปกติแล้วเป็นคนอดทนเก่งมาก สามารถบังคับอารมณ์ตังเองได้

บนแผงควบคุมอารมณ์จะมีแค่ปุ่ม "อดทน" เท่านั้น

@ แต่จะอารมณ์เสียง่าย แป๊บๆ ก็หงุดหงิดละ พออารมณ์เสียก็จะนิ่งเงียบ

@ ถ้าโมโหขึ้นมาจริง จะเหมือนการระเบิดครั้งยิ่งใหญ่ขนาดบิ๊กแบงเลย ตูม!

@ ถ้าฟิวส์ขาดขึ้นมา จะน่ากลัวมากและจะทำอะไรน่ากลัวๆ ด้วย

@ มีความสามารถพิเศษในการขานรับได้ถูกจังหวะระหว่างสนทนา

@ ความสามารถพิเศษอีกอย่างคือ การไม่ปฏิเสธ ว่า ไม่ใช่

@พ่นคำพูดเชือดเฉือนหัวใจได้อย่างหน้าตาเฉย

@ ถึงจะดูไม่ค่อยหนักแน่นเท่าไร แต่ทำหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายได้ดี

@ ตั้งหน้าตั้งตาทำเรื่องต่างๆ โดยไม่คุยกับใคร

@ ค่อยๆ เคลียร์งานไปเรื่อยๆ ทีละอย่างอย่างแน่วแน่

@ จะไม่เดินหน้ามั่วๆ โดยไม่มีการวางแผนเด็ดขาด

@ ไม่ยอมไปเสี่ยงเป็นเสี่ยงตายเอาดาบหน้า

@ ถ้าทำได้ จะไม่ทำอะไรที่อยู่นอกเหนือแผนการเด็ดขาด

@ จะไม่ลองทำในเรื่องที่ทำไม่ได้

@ แต่เรื่องที่ทำได้ จะทำเต็มที่ ไม่ชอบทำอะไรแบบครึ่งๆ กลางๆ

@เกลียดการเปลี่ยนแปลงที่สุด

@ ถึงปากจะพูกว่า "เราต้องเปลี่ยนตัวเองเพื่อตามโลกให้ทัน"

แต่พอเริ่มเกิดการเปลี่ยนแปลงจริงๆ จะต่อต้าน ไม่เอา แบบเดิมก็ดีแล้วนี่นา

@ถ้าออกความคิดเห็นแล้วมีใครคัดค้านจะยิ่งดื้อรั้น

@ เมื่อปักใจเชื่อแล้ว จะไม่คิดสงสัยเด็ดขาด

@ เป็นคนแข็งๆ เพราะทำตามกฏระเบียบทั่วไปของสังคมอย่างตรงเป๊ะไง แข็งโป๊กเลยแหละ

@ เป็นคนเอาจริงเอาจังเพราะอย่างนั้นเลยอยากลองกระโดดข้ามรั้วออกไปข้างนอกบ้าง แต่ทำไม่ได้

@ หากสำเร็จขึ้นมาสักครั้งก็จะบินหนีไปเลยและจะไม่กลับเข้ามาอีกเป็นครั้งที่สอง

@ จริงๆ แล้วอาจมีนิสัยรักความโดดเดี่ยวก็ได้ ซึ่งเป็นได้แค่ความคิดที่ฟุ้งซ่านเท่านั้น

@ คิดวางแผนว่าทำอย่างไรตัวเองถึงจะ "เป็นที่พึ่งของทุกคน" ได้

@ ไม่ชอบให้ใครมาชี้ข้อผิดพลาดของตัวเองให้เห็นเลยตั้งความหวังว่าจะทำให้สมบูรณ์แบบซะเลย ...แต่ก็ไม่สมหวังซักที

@ การสื่อสาร การใช้คำพูดต่างๆ จะดูดีมีระดับมากๆ วางท่าเหมือนรู้ไปหมด

@ สัญญามีไว้ให้รักษา เวลาก็มีไว้ให้รักษาเหมือนกัน

@ เชื่อว่าความน่าเชื่อถือเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

@ เห็นใจคนอื่นบ่อยๆ จะตั้งใจเต็มที่จนลืมทุกสิ่งทุกอย่างพอเห็นอีกฝ่ายหนึ่งยิ้ม จะรู้สึกมีความสุขมาก

@ ถ้าได้รับคำขอบคุณจากใคร หัวใจจะลอยขึ้นไปอยู่เหนือเมฆสูงเสียดฟ้า

@ แต่ถ้าทำผิดพลาด หัวใจจะลงไปอยู่ที่ก้นเหวแทน ใช้เวลานานกว่าจะฟื้นตัวจากอาการช็อกที่เกิดในใจ และประสิทธิภาพในการทำงานจะทรุดฮวบตามไปด้วย

@ เป็นพวกโรแมนติก ลั้นลา เรารักดอกไม้และนกน้อยเหลือเกิน เพลิดเพลินกับเสียงฝน

รู้สึกเศร้าลึกๆ เวลาเห็นลมฤดูใบไม้ร่วงพัดผ่าน

@ ชอบเฝ้ามองสังเกตการณ์คนที่แอบชอบอยู่ แล้วก็พิจารณาความรู้สึกของตัวเองอีกครั้ง

เพราะมัวแต่คิดมากเกินไปนี่ล่ะ เลยไม่มีอะไรคืบหน้าสักทีจนปล่อยโอกาสให้หลุดลอยไป

@ ไม่ค่อยเป็นฝ่ายรุกก่อน แม้อยากรู้ทุกเรื่องเกี่ยวกับคนที่ชอบแต่ไม่อยากให้เขารู้ว่าเราแอบอยากรู้

@ มักเจอเรื่องยุ่งยากบ่อยๆ

@ อยากรู้จังคนรอบข้างคิดยังไงกับเราบ้าง

@ เดินชนคนอื่นบ่อยๆ ซุ่มซ่าม

@ ถ้าบอกให้ไปทางขวาก็จะไปทางขวาถ้าบอกให้ไปทางซ้ายก็จะไปทางซ้าย

ถ้าบอกให้ไปข้างบนก็จะคิดว่า "มีข้างบนซะที่ไหนกันล่ะ"

@ บางครั้งจะหนีจากโลกแห่งความเป็นจริง แต่จะรีบกลับมาในทันที

@ ไม่ยอมเปิดเผยความรู้สึกที่แท้จริงข้างใน

   ขอบคุณข้อมูล ที่มา myfri3nd.com

    เมื่อต้นๆปี ครั้งเเรกๆของการเริ่มตั้งบล้อกนี้ขึ้นมาได้ใส่แบบทดสอบทายใจไว้หลายกระทู้ แต่ละแบบอย่างได้เอาไปใช้ทดสอบเด็กนักเรียน รู้สึกว่าจะชอบกันมาก สามารถดึงเด็กให้เข้ามาสนใจกับการเรียนในคาบมากขึ้น ทีนี้ก็หาข้อมูลมาเป็นอีกจำนวนหนึ่ง เกี่ยวกับรูปแบบเเนว บอกนิสัย ทายใจ ทดสอบ ก็จะนำมาลงไว้ในที่นี้ด้วย ก็บอกว่าเธออยากรู้ก็เขามาหาข้อมูลเอาเอง ก็ตามใจวัยรุ่นสักหน่อย ก็ไม่เป็นไร ไม่ได้จะจัดสรรเฉพาะธรรมะอย่างเดียว เพราะเล็งเห็นว่าคนที่เข้ามาเจอบล้อกนี้ มีหลายวัยหลายระดับอยู่ ก็เลยจัดสาระเรื่อง เเนวๆนี้ไว้ด้วย คือเพื่อ ดูตัวเองได้ บอกตัวเองถูก ใช้ตัวเองเป็น ปรับปรุงตัวเองให้ดีขึ้น และยอมรับกับสิ่งที่เป็น คือ เป็นตัวของตัวเอง สิ่งใดเห็นว่าตรงกับเรา ถ้าดีก็ให้คงความดีและพัฒนาสิ่งดีให้มากขึ้น ถ้าตรงกับเราแบบไม่ดีเท่าไหร ก็ให้สามารถปรับปรุงแก้ไขเสีย   ทุกสิ่งในโลกนี้ไม่มีอะไรมาบรรดาลชีวิตเราได้ หากเรามัวเเต่ก้มหน้าก้มตารับสภาพแย่ๆ หรือมัวรอรับสิ่งวาสนาดลบรรดาล หรือคำพูดของหมอดู แล้วล่ะก็ อย่าหวังจะรับอิสรจากความวุ่นวาย จากความทุกข์ วิบากกรรม ทั้งหลายที่เข้ามานี้ได้เลย ชีวิตก็จะถอยหลังเข้าครองเท่านั้น จงเชื่อมั่นในตนเองและพยายามอยู่เหนือคำปรามาสของสิ่งนอกตัวเราไว้ให้มาก เข้าไว้ สิ่งนี้จะเป็นสิ่งพิสูจน์ศักยภาพการเกิดมามีศักดิ์ศรี ของชีวิตเรา...นั้นเอง

สาระภาพถ่าย แบบศิลป เด่นๆ มาครับมาดูว่าโลกนี้มีอะไรน่าสนใจ

2012-02-18T21:40:00.000-08:00

ขอบคุณที่มาจาก http://board.postjung.com/599008.html
เชิญโหลดเก็บไว้เป็นวอลป์เปเปอร์ได้ น่ะ ฟังเพลงเเล้วเราคงดึงสติกลับมา มาอยู่ที่หัวใจเรา บ้านของเรา ที่เราลืม

สาระพระพุทธศาสนา เรื่อง พิเคราะห์พระไตรปิฏก โดย ท่านพุทธทาส (ที่มาจากกลุ่ม พุทธทาสศึกษา) การสัมภาษณ์โดยตรง

2012-02-18T18:24:00.000-08:00

ช่วง นี้เป็นตอนที่ ๔ ของบทนี้ จะขอเรียนถามอาจารย์เกี่ยวกับหลักที่อาจารย์ใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยหลักธรรม ต่าง ๆ คือจากการอ่านพุทธสาสนาเล่มแรก ๆ จะเห็นได้ว่าอาจารย์เริ่มวิพากษ์วิจารณ์พระไตรปิฎก เช่น บอกว่าพระวินัยกับพระอภิธรรมนั้นเป็นสำนวนร้อยกรองเพิ่มเติมในภายหลัง ไม่ใช่พุทธพจน์โดยตรง และก็บอกว่าทั้ง ๓ ปิฎกมีบางตอนแต่งเติมจนเฝือไปก็มี เป็นต้น ขอเรียนถามอาจารย์ว่า ตอนนั้นเพิ่งเริ่มงานไม่นานและก็เริ่มก้าวเข้ามาสู่วงการหนังสือ อาจารย์สั่งสมความมั่นใจขึ้นมาได้อย่างไร ที่จะกล้าเสนอความคิดออกมาเช่นนั้น และก็มีหลักอะไรในการที่จะตัดสินว่าอะไรเป็นของเดิมแท้ อะไรเป็นเรื่องที่เพิ่มเข้ามา

ไม่ได้มีหลัก (หัวเราะ) ว่าไปตามความรู้สึก พออ่าน ๆ เข้าหลาย ๆ เที่ยวเข้า มันก็เกิดความรู้สึกเองตามหลักสามัญสำนึก สังเกตเห็นว่ามันมีอยู่อย่างนั้น ๆ แสดงอะไรอยู่อย่างนั้นแล้วเรื่องก็บอกอยู่ในตัว เรื่องที่เป็นคำอธิบายปลีกย่อยในวินัยปิฎกมันก็เห็นได้ชัดว่าไม่ใช่ทำในสมัย พระพุทธเจ้า อย่างนี้มันก็ไม่ค่อยแปลกเท่าไร ใคร ๆ ก็รู้สึก และโดยเฉพาะพวกฝรั่งนั้น จะรู้สึกง่ายที่สุด เพราะเขาสังเกตสังกาเก่ง เราเริ่มรู้สึก สะดุดสงสัยขึ้นมาว่านี่มันไม่ใช่ ตอนนั้นก็ยังไม่มากเท่าเดี๋ยวนี้ (หัวเราะ) ถ้าเดี๋ยวนี้มันรู้สึกแน่นอน เฉียบขาด และความรู้สึกอย่างนั้นเดี๋ยวนี้มันแน่นแฟ้น

เรื่องทำนองนี้มันมีอยู่ในคัมภีร์ที่ทำขึ้นเป็นภาษาบาลี เช่น พุทธวงส์ หรือ มหาวงส์ หรือหนังสืออย่างสมันตปาสาทิกา ก็มีข้อความว่า สมัยแรกยังไม่มีพระไตรปิฎกเป็น ๓ ปิฎก เพราะอภิธรรมและวินัยรวมอยู่ในขุททกนิกาย ไม่มีคำว่าปิฎก มีคำว่าอาคมหรือนิกายแทน ห้านิกาย ฑีฆนิกายเป็นเรื่องยาว มัชฌิมนิกาย เรื่องกลาง สังยุตตนิกาย เรื่องสั้น อังคุตตรนิกาย ขุททกนิกาย เรื่องเบ็ดเตล็ด

ถ้าไม่ไปอ่านเอง ไม่รู้หรอกและก็อธิบายยาก คือบางอย่างมันไม่สมเหตุสมผล โดยเฉพาะวินัยมันมากโดยไม่จำเป็น เขาแต่งเป็นทำนองสมมติตัวอย่างคดี (หัวเราะ) ขึ้นมามาก ถ้าเกิดอย่างนั้นวินิจฉัยอย่างนั้นเป็นเรื่อง ๆ ไป วินัยส่วนนี้ที่ว่าเพิ่มเติม ส่วนที่ไม่เพิ่มเติมก็มี ส่วนเดิมที่แท้มันเป็นหลักเกณฑ์แท้ ๆ มันก็มี ไม่ใช่ไม่มี แต่เราก็เห็นว่ามันมีการเพิ่มเติม ส่วนอภิธรรมปิฎกนั้นก็มีเหตุผลหลายอย่าง เคยเขียนไว้แล้ว โดยเฉพาะสำนวนโวหารที่ใช้ และเรื่องที่ต้องไปเทศน์กันบนสวรรค์นั่นยิ่งไม่ไว้ใจ แล้วอีกข้อหนึ่งก็คือว่า เรื่องที่เอาไปอธิบายในอภิธรรมปิฎกหัวข้อแรก ๆ มีอยู่ในสุตตันตปิฎก หาพบได้ในสุตตันตปิฎก

เมื่อลูบคลำหลายปีเข้าก็พบหลักทั่วไปเป็นเกณฑ์วินิจฉัย คือหลักมหาปเทสในมหาปรินิพพานสูตร แล้วก็มหาปเทส ๔ ในวินัย ทีนี้ก็หลักตัดสินธรรมวินัยที่ตรัสแก่พระปชาบดีโคตมี และที่เข้มข้นที่สุดก็คือกาลามสูตร นี้เราก็รู้จักใช้ (หัวเราะเบา ๆ) รู้จักใช้มันตั้งแต่แรก ๆ ถ้ามีปัญหาเกิดขึ้นจะใช้ ๔ เครื่องมือนี้ ใคร ๆ ก็ต้องถือหลักอย่างนั้น

หลักเกณฑ์ทั้ง ๔ หมวดนั้น เราจะใช้หมวดเดียวหรือว่าต้องใช้ร่วมกันครับ

แล้วแต่เรื่องมันจะเกิดขึ้นในแง่ไหน ควรจะใช้อย่างชุดไหน เรื่องเกี่ยวกับวินัยก็ใช้มหาปเทสของวินัย ถ้าเกี่ยวกับสุตตันตะก็ใช้ของสุตตันตะ และสุตตันตะมีตั้ง ๓ แห่ง อ่านดูตามตัวบทนั้นก็พอรู้ได้เองว่าควรใช้ในกรณีอย่างไร กาลามสูตรนั้นมันเพียงแต่ว่าไม่เชื่อทันทีเท่านั้น ให้เอาไปจับหลักเกณฑ์ที่ว่าดับทุกข์ได้อย่างไรหรือไม่ ส่วนหลักตัดสินธรรมวินัยในโคตมีสูตรนั้นชัด บอกว่าถ้าอย่างนั้น ๆ ใช่ ถ้าอย่างนั้น ๆ ไม่ใช่

อาจารย์ครับ อย่างโคตรมีสูตร* ข้อเดียวก็ใช้ได้หรือต้องใช้ทุกข้อร่วมกัน

เอ้า! มันแล้วแต่เรื่องสิ บางเรื่องจะใช้แต่ข้อ ๒ ข้อเท่านั้น ถ้าทั้ง ๘ ข้อมันครบถ้วน เผื่อไว้หมด ส่วนในมหาปเทส สุตตันตะนั่นมันกว้าง ๆ ถ้าข้อที่พูดขึ้นมานี้ ที่เสนอขึ้นมานี้อันไหนมันเข้ากันได้กับหลักส่วนใหญ่ ทั้งหมดในสุตตันตะและในวินัยก็นั้นแหละใช้ได้ คือดับทุกข์ตามแบบพุทธศาสนา ถ้ามันใช้กันไม่ได้กับสูตรทั่ว ๆ ไปหรือวินัยทั่ว ๆ ไป ก็ไม่ใช่หลักในพุทธศาสนา นี้กล่าวไว้อย่างกว้างขวางที่สุดแล้วก็ (หัวเราะ) อย่างดีที่สุดแหละ ถ้ามันเข้ากันได้กับส่วนมาก ให้พิจารณาดู ถ้าเข้ากันไม่ได้ก็หมายความว่ามันพลัดหลงเข้ามา ถ้าเข้ากันไม่ได้ก็เอาออกไปเสีย ท่านใช้คำว่าอย่างนั้น "ขัดกับหลักทั่วไป" เท่าที่มีอยู่ เรายังไม่มีหน้าที่หรือไม่มีความจำเป็นที่จะต้องวินิจฉัยถึงขนาดนี้ เพียงแต่เอาหลักเกณฑ์อันนี้มาโฆษณา ให้ผู้ศึกษาทั่ว ๆ ไปรู้ไว้ว่ามันมี เตรียมพร้อมอยู่ที่จะวินิจฉัย แต่ก็ยังไม่เคยใช้วินิจฉัยหลักเกณฑ์ข้อไหนแล้วเอามาแสดง ส่วนกาลามสูตรนั้น มันก็พูดกว้าง ว่ายังไม่เชื่อแม้พระพุทธเจ้าตรัสเอง ต้องพิสูจน์เห็นความดับทุกข์ได้เสียก่อนแล้วจึงจะเชื่อ แล้วจึงต้องลองปฏิบัติดู แต่มีคนเข้าใจผิดกันมาก แล้วก็พาลว่าเราว่าอย่างนั้นด้วย เช่นว่า ห้ามไม่ให้ฟังคำบอกเล่า ห้ามไม่ให้ดูที่เขาทำตาม ๆ กันมา ห้ามไม่ให้ฟังเสียงข่าวเล่าลือ ห้ามไม่ให้เปิดพระไตรปิฎก ไม่ใช่อย่างนั้น เข้าใจผิด ทำได้ทั้งนั้นแหละแต่อย่าเพิ่งเชื่อ แล้วก็เอามาวินิจฉัยดูว่ามันจะดับทุกข์ได้หรือไม่ ดับทุกข์ได้ก็เอา สำหรับใครกล่าวก็ได้ ถ้ามันดับทุกข์ได้ เมื่อเรียนหลักทั่ว ๆ ไปมากพอแล้ว มันก็รู้ได้เอง ว่าคำกล่าวนั้นเป็นไปเพื่อบรรเทากิเลสหรือไม่ เพื่อกำจัดกิเลสหรือไม่ เพื่อสกัดกั้นแห่งปฏิจจสมุปบาทหรือไม่ ถ้ามันเป็นอย่างนั้นก็ใช้ได้ ศึกษากาลามสูตรแตกฉาน แล้วก็เป็นผู้สามารถจะวินิจฉัยอะไรได้ด้วยตนเอง (หัวเราะ) ไม่ต้องเชื่อผู้อื่น และแม้ที่จะเชื่อตัวเอง เชื่อความคิดเห็นของตนเอง ก็ยังต้องเอาความคิดเห็นตัวเองไปวินิจฉัยดูก่อน ว่ามันถูกกับเรื่องดับทุกข์หรือไม่ ไม่ใช่ว่าตรงกับความคิดเห็นของตนแล้วจะถูกต้อง ต้องดูว่าดับทุกข์หรือไม่ นี่ควรจะศึกษาหลักกาลามสูตรกันไว้ให้มากที่สุด

แต่ในชีวิตจริงของเรา เราจะต้องเชื่อหลายสิ่งที่พิสูจน์ไม่ได้ว่าดับทุกข์ได้หรือไม่

ถ้าอย่างนั้นเก็บไว้ก่อนดีกว่า ถ้าจะปฏิบัติหลักพุทธศาสนา เมื่อยังไม่เห็นทางที่จะดับทุกข์ได้ก็เก็บไว้ก่อน รอจนกว่ามันจะมีเหตุผลแสดงออกมา คือศึกษาเพิ่มเติมหรือว่าดู ฟัง ได้ยิน ได้ฟังเพิ่มเติม ถ้าสงสัยหรือรู้สึกว่าน่าลองก็ลองดู เดี๋ยวนี้ดีที่ว่าหลักที่ถูกต้อง ที่ดับทุกข์ได้มันมีอยู่มาก พอได้ยินได้ฟังมันก็หมดปัญหา ใช้ได้เลย แต่ถึงอย่างนั้น ก็ยังต้องทำตามนี้ ไม่ใช่ว่าพอได้ฟังมาแล้วเอาเลย ให้ปัญญามาก่อนศรัทธาเสมอ สรุปตามหลักกาลามสูตรก็คือ ให้ปัญญามาก่อนศรัทธา พูดถึงปัญญาก็ต้องระวังให้ดี (หัวเราะ) ถ้ายังไม่เคยมีปัญญาอาจจะศึกษามาผิดก็ได้ ฉะนั้น จึงต้องย้ำลงไปด้วยคำว่ามันทำลายโลภะ โทสะ โมหะ เกือบจะเรียกว่าสามัญสำนึก แต่ก็ไม่ใช่สามัญสำนึกทีเดียว คือมันต้องหยั่ง ต้องทดสอบใคร่ครวญสอบสวนดูให้มากกว่า แต่ให้ใช้ไปในทำนองสามัญสำนึกจึงจะรู้สึกมาได้เอง ด้วยใจตัวเอง ว่าอันนี้จะดับทุกข์ได้ เราเอาเรื่องนี้มาเผยแผ่ก็เพื่อว่าให้ทุกคนรู้จักใช้หลักอันนี้ มันอยู่ในยุคสมัยที่จะต้องเพิกถอนความงมงายหลายอย่างหลายชนิด ก็ต้องอ้างหลักอย่างนี้ออกมาหรือว่าทำให้ผู้อื่นเข้าใจหลักอันนี้เสีย

ระยะหลังมานี้ อาจารย์พูดถึงกับว่าแม้กล่าวอยู่ในพระไตรปิฎก ถ้ามันไม่ถูกต้องตามเหตุผลของยถาภูตสัมมัปปัญญาแล้ว ปัดทิ้งได้เลย

มันก็คือไม่ถูกต้องตามกาลามสูตรคำเดียวกัน ถ้าไม่ถูกต้องตามหลักยถาภูตสัมมัปปัญญาก็คือ ไม่ถูกต้องตามหลักกาลามสูตร

ยถาภูตสัมมัปปัญญาคืออะไร แปลว่าอะไรครับ

ก็บอกกันอยู่แล้วนี่ ปัญญารู้ชอบตามที่เป็นจริง ทีนี้ตามที่เป็นจริงมันอยู่ลึก ต้องศึกษา ต้องทบทวน ต้องใคร่ครวญ ต้องหยั่ง ต้องเทียบ

อาจารย์ครับ แล้วปุถุชนจะรู้ได้หรือ

ปุถุชนมันก็ต้องรู้มาตามลำดับ ที่เรียกว่าทุกข์เกิดอย่างไร โลภะ โทสะ โมหะ คืออะไร ก็ค่อย ๆ รู้ ปุถุชนที่ไม่เคยเล่าเรียนมาเลยแท้ ๆ ไม่มีทางจะรู้ แต่จะค่อย ๆ รู้ขึ้นมาได้ ถ้ารู้จักใช้หลักกาลามสูตร เช่นว่าโกรธขึ้นมาแล้วเป็นทุกข์ไหม นี้ก็เป็นเรื่องเดียวกัน มันเอาความรู้สึกที่เคยผ่านมาแล้ว เป็นเครื่องช่วยตัดสินประกอบ เพราะถ้าว่าไม่บ้าบอเกินไป เราก็จะรู้ความหมายของคำว่าโลภะ โทสะ โมหะ นี้ได้ พอได้ยินเรื่องอะไรแปลกเข้ามาในจิตใจ มันก็สังเกตได้ทันทีว่า มันไปในพวกโลภะ โทสะ โมหะ หรือไปในพวกอโลภะ อโทสะ อโมหะ ถ้ามันเป็นไปในพวกโลภะ โทสะ โมหะ มันก็ดับทุกข์ไม่ได้เราก็ไม่เอา ถ้าว่าหมั่นสังเกตเองก็พอจะเข้าใจได้เองตามหลักว่าความอยาก ความยึดมั่นเป็นทุกข์ ถ้าฟังคำว่า "อยาก" "ความยึดมั่นถือมั่น" ถูก ก็รู้ด้วยตนเองทันทีว่า มันเป็นทุกข์ละ ทีนี้ถ้าความรู้สึกอันใหม่ที่มีปัญหาขึ้นมาในลักษณะที่เป็นไปเพื่อความอยาก เป็นไปเพื่อความยึดมั่นถือมั่นหรือไม่ ก็จะมีส่วนที่รู้ได้มากขึ้น แต่ต้องเป็นปุถุชนที่ (หัวเราะ) ปกตินะ มีความรู้สึกนึกคิดปกติ รู้จักสังเกตเรื่องความทุกข์ เรื่องความไม่ทุกข์ เรื่องโลภะ โทสะ โมหะ อโลภะ อโทสะ อโมหะ เพราะว่าเขาพูดด้วยคำธรรมดาทั้งนั้น ไม่ได้พูดด้วยคำเทคนิค คำเหล่านี้ถือเป็นคำธรรมดาทั้งนั้น ต่อมาถึงสมัยนี้ เมื่อเข้าใจไม่ได้ (หัวเราะ) ต้องเรียนเฉพาะ จึงจัดเป็นคำเทคนิค แต่ในสมัยพุทธกาลแท้ ๆ คำเหล่านี้ไม่ใช่คำเทคนิค คำที่ประชาชนฟังแล้วรู้เรื่องเองฟังออกเอง

อาจารย์ ครับ แม้แต่ระยะหลังที่อาจารย์เสนอให้ฉีกพระไตรปิฎก อาจารย์ก็อาศัยหลักอันเดียวกันนี้มาตลอด หรือมีหลักอย่างอื่นด้วย เวลาวินิจฉัยว่าอันไหนควรจะฉีก อันไหนไม่ควรฉีก

อย่างนั้นใช้หลักอย่างที่ว่า ที่เห็นชัดว่ามันไม่เกี่ยวกับความทุกข์ที่มันไม่เกี่ยวกับความดับทุกข์ เช่นเรื่องสุริยคราส จันทรคราส ไม่เกี่ยวกับความดับทุกข์ แต่เป็นการสร้างความเชื่อในหมู่คนที่ไร้การศึกษาสมัยนั้นให้หันมาสนใจพระ พุทธเจ้า ถ้าเพียงแต่ออกชื่อพระพุทธเจ้า ราหูก็ต้องปล่อยพระจันทร์ เข้าใจว่าในอินเดียหรือในลังกา สมัยที่เติมสูตรนี้เข้ามา คนมันเชื่ออย่างนั้นมาก เลยเอามาพูดไว้เสียเลย มาบรรจุไว้ในพระไตรปิฎกเสียเลย เรื่องยักษ์ก็เหมือนกัน คนกลัวยักษ์กันมาก ฉะนั้น ถ้ามีเรื่องที่ไม่ต้องกลัวยักษ์ มันก็มีประโยชน์แก่มหาชน ท่านเหล่านี้คงมองถึงประชาชนชั้นที่ต่ำสุด ชั้นที่ไร้การศึกษา เขาเชื่อเทวดากันอยู่อย่างนั้นโดยมากถือโอกาสเอาเทวดามาเป็นเครื่องชักจูง ให้เขาหันมาถือพุทธศาสนา โดยใจความสำคัญว่า แม้แต่เทวดาก็ยอมรับนับถือพระพุทธเจ้า คนธรรมดาทำไมจะไม่ต้องยอมรับนับถือ ในพระสูตรเรื่องอริยสัจแท้ ๆ เรื่องมรรคมีองค์ ๘ แท้ ๆ ยังต้องเอาเทวดามาช่วยสนับสนุน ว่าสิ่งวิเศษเกิดขึ้นแล้วในโลก บอกกันทุกชั้น ๆ ของเทวดา ธรรมะที่ใคร ๆ ไม่อาจจะคัดค้านได้เกิดขึ้นแล้ว ประชาชนได้ยินถึงเรื่องเทวดาก็ยอมด้วย เพราะเขาฝากกันไว้กับเทวดาอยู่เป็นพื้นฐาน ใช้คำว่าฉีกรู้สึกมันหยาบคาย แต่ไม่รู้จะใช้คำว่าอะไร

อาจารย์หมายความว่าอย่างไรครับ คำว่าฉีกของอาจารย์

ปลดออก ระงับเสีย สำหรับเมื่อจะแสดงแก่คนชนิดไหน ถ้าจะมีสำหรับคนทั่วไป คนพื้นฐานที่ไร้การศึกษาก็ไม่ต้องฉีกออก และไม่มีอะไรที่จะต้องฉีกออก แต่ถ้าจะแสดงแก่นักวิทยาศาสตร์แท้จริง นักโบราณคดีแท้จริง ต้องปลด ๆ ออกเสีย ๖๐% เหลือ ๔๐% จึงจะสะอาด สะอาดบริสุทธิ์ผ่องแผ้ว เหลือแต่แกนกับแก่น เหลือแต่เพชรเหลือแต่ทองคำ (หัวเราะ)

แสดงว่าอาจารย์ไม่ได้เสนอให้เขาเปลี่ยนแปลงพระไตรปิฎกฉบับหลวงว่า ให้เอาสูตรนั้นออก สูตรนี้ออก

ไม่ (เสียงดุ) ไม่ได้ไปแตะต้องฉบับไหนโดยตรง ฉบับไหนก็ตรงกันหมด บอกแต่ว่า เมื่อจะเอามาเผยแผ่ ให้แก่นักวิทยาศาสตร์ และนักโบราณคดี เขาจะรู้ว่าพระไตรปิฎกเป็นมาอย่างไร เขาศึกษาเอาจากสำนวนที่มันต่าง ๆ กัน อย่างอภิธรรมนี่นักโบราณคดีไม่ยอมรับ

อาจารย์ครับ ผมขอให้อาจารย์เล่าความเป็นมาของพระไตรปิฎกสักหน่อยครับ

ใครจะเล่าถูก มันได้แต่สันนิษฐานเท่านั้น

ครับ เท่าที่อาจารย์สันนิษฐาน

สันนิษฐานเท่าที่ปรากฏอยู่ในเวลานี้ มันมีข้อความบางตอนหรือบางสูตร ที่มันไม่สมเหตุผลว่าจะเป็นพระพุทธเจ้าตรัส หรือมันไม่เป็นเหตุผลอย่างวิทยาศาสตร์ที่ว่าต้องดับทุกข์ด้วยการดับกิเลส ตัณหา ไม่ต้องใช้เทวดามาช่วย ถ้าตรงไหนต้องอ้างอิงเทวดา ตรงนั้นเอาออกได้ ให้มันทนต่อสติปัญญาของนักศึกษาแห่งยุคปัจจุบัน รวมทั้งนักวิทยาศาสตร์และนักโบราณคดี ถ้าถึงขนาดนั้นก็ต้องเอาออกราวสัก ๔๐% บางสูตรเอาออกทั้งสูตร บางสูตรเอาออกบางตอน จะให้เล่าทั้งหมด ใครจะเล่าได้ เพราะเกิดไม่ทัน ไม่ได้เกิดทันเห็น มันได้แต่สันนิษฐานจากสิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบันนี้ว่าอันนี้มันขัดกับอันนี้ อันนี้มันขัดกับอันนี้ อันนี้มันเหลือเกิน เหลือเหตุผล เมื่อดูทั่วถึงแล้วจึงสรุปความว่าก็ต้องเป็นอย่างนั้น ๆ ไม่มีใครเล่าได้ เหมือนเรื่องที่ตนได้เห็นมาเอง เพราะมันเรื่องก่อนเราเกิดเป็นพัน ๆ ปี

ระยะแรกนี้ พระท่านก็จำ ๆ กันเอาไว้ใช่ไหมครับ

ตามที่ท่านเขียนไว้ครั้งแรก ๆ ก็ยังจำ ๆ กันเอาไว้ สังคายนา ๓ ครั้งนี่ก็ยังจำ ๆ เอาไว้ ครั้งที่ ๕ จึงจะมีการเขียน แต่ผมไม่เชื่อ อาจจะมีการเขียนบ้างแล้วก็ได้ โดยเฉพาะครั้งที่ ๓ คงจะมีการเขียนบ้างแล้ว แต่ไม่สมบูรณ์ เมื่อจะเอาไปลังกาคงจะมีการเขียนบ้าง แต่เขาพูดว่าการทำสังคายนาครั้งที่ ๕ ที่ลังกาจึงมีการเขียนลงเป็นลายลักษณ์อักษรหมด

อาจารย์ครับ จะจำได้หมดได้อย่างไรตั้งเยอะตั้งแยะ

อันนั้นคุณก็ไปรู้เอาเอง แต่ที่พม่าเมื่อผมไปยังมีองค์หนึ่งจำได้ทั้งหมด เขายอมรับกันทั้งประเทศ เมื่อเอามาทดสอบ บอกให้กล่าวสูตรไหน ก็ว่าได้หมด แต่ไม่ได้ไล่ไปทั้งพระไตรปิฎก เพราะมันมากเกินไป เพราะมันไม่มีเวลา แต่ว่าจะให้ว่าสูตรไหน บอกมา นิกายไหนสูตรไหน สูตรเท่าไรบอกมา จะว่า แล้วเขาก็นิมนต์องค์นี้มาเป็นผู้วิสัชชนาในการทำสังคายนาครั้งที่ ๖ ที่เขานิมนต์ผมไปร่วม เขาใช้วิธีสมมุติถาม สมมุติตอบ ที่จริงมันไม่ได้ทำอย่างนั้น แต่ว่าเอามาถามตอบเป็นพิธีเหมือนกับเทศน์สังคายนา พระองค์นี้ก็ยังมาหาผมที่ที่พักเป็นส่วนตัว เขาถวายรองเท้ามาคู่หนึ่ง ผมยังเก็บไว้ ยอมรับกันทั้งประเทศ จนรัฐบาลก็ยอมรับ ให้เกียรติให้อะไรเกี่ยวกับว่าเป็นผู้ทรงพระไตรปิฎก ผมก็ไม่อยากเชื่อ แต่ว่ามันก็ (หัวเราะเบา ๆ) ก็มีอย่างนี้

แล้วอย่างฉบับที่เราใช้อยู่ นับถอยหลังไปมากที่สุดได้แค่ไหน เพราะทราบว่ามีช่วงหนึ่งถูกเผาด้วยใช่ไหมครับ

มันก็แลกเปลี่ยนกันเรื่อย ถูกเผาก็ไปขอยืมลังกา ยืมพม่า ยืมเขมร มาคัดลอกไว้อีก มาจารึกลงบนใบลานเก็บไว้อีก ตอนนั้นยังไม่ได้พิมพ์เป็นสมุดกระดาษด้วยกันทั้งนั้น ที่พม่าใช้เป็นหลักฐานได้อย่างยิ่ง เขาสลักในแท่งหินอ่อนแท่งใหญ่ ๗ ร้อยกว่าแท่งเกือบ ๘ ร้อยแท่ง เพื่อว่าไฟจะไม่ไหม้ (หัวเราะ) เมื่อผมไปคราวนั้น เขาพาไปดูที่เมืองมันฑเล

ตอนแรกจารึกด้วยอักษรของอินเดียใช่ไหมครับ

ไม่ใช่ ตามเรื่องที่เขาพูดไว้มันไปจารึกที่ลังกาด้วยอักษรสิงหล แต่ผมเชื่อตัวเองว่า คงได้เคยจารึกก่อนหน้านั้นบ้างไม่มากก็น้อย และก็เอาไปลังกาในสมัยที่พระมหินทร์ไป ที่เรียกว่า สังคายนาครั้งที่ ๔ พระมหินทร์ไปนี้คงจะได้เอาหนังสือจารึกอะไรนี้ไปบ้าง พระมหินทร์ลูกพระเจ้าอโศก ถ้าจารึกจริงก็จารึกเป็นภาษาปรากฤต เพราะสมัยนั้นมันมีแต่ภาษาปรากฤต สมัยพระเจ้าอโศกก็เริ่มมีการจารึก และใช้ภาษาปรากฤตทั้งนั้น ไม่ว่าหลักไหน ๆ มีอยู่หลักบางหลักใช้ภาษาอะไรไม่รู้ แต่ไม่ใช่ภาษาบาลี พอแปลเป็นปรากฤตก็มีเพี้ยน ๆ นิดหน่อย คงจะเป็นไปตามภาคทิศทางไหนของประเทศอินเดีย ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก จะต้องจารึกด้วยภาษาที่คนพื้นเมืองที่นั่นอ่านออกรู้เรื่อง ภาษาพื้นเมือง ไม่ใช่ภาษาบาลีที่เป็นภาษาสละสลวยมีหลักมีเกณฑ์ ไม่ใช่เป็นภาษานักปราชญ์

ยุคที่จะถ่ายจากภาษาสิงหลกลับเป็นภาษาในอินเดียมีการเผากันอีกใช่ไหมครับ

เอาแน่ไม่ได้ แต่ที่ว่าพระพุทธโฆษาจารย์เผานั้น เผาอรรถกถาเพราะหาว่าคำอธิบายพระไตรปิฎกที่อธิบายไว้แต่ก่อนนั้นไม่ถูก จึงอธิบายใหม่ เขียนใหม่ ก็เลยเผาของเดิม แต่ว่าพระไตรปิฎกยังไม่เคยเผา พระพุทธโฆษาจารย์ขอดูคำอธิบายพระไตรปิฎกที่เรียกว่าอรรถกถา และก็มาเขียนคำอธิบายใหม่ที่ถือว่าถูกต้อง ที่มันผิดให้เผาเสีย

อาจารย์ครับ พระไตรปิฎกของเราฉบับที่ใช้อยู่ของฝ่ายใต้นี้กับของฝ่ายเหนือ อาจารย์เคยสอบกันไหมครับ

โอ้! มันไม่มีทางหรอก ไม่มีทางจะสอบ มันคนละอย่างเลย ถ้าว่าถึงพระไตรปิฎกฝ่ายมหายานแล้ว มันเป็นสูตรที่แต่งใหม่ทั้งนั้น แต่ว่าพระสูตรของฝ่ายเราก็มีกระเส็นกระสายอยู่บ้างในคัมภีร์ฝ่ายมหายาน โดยเฉพาะพวกขุททกนิกาย คุณเลียง เสถียรสุต ไปสอบดูได้ความว่าคงจะเคยมี (หัวเราะ) ร่วมกัน ขุททกนิกายยังตกค้างอยู่ในคัมภีร์ของฝ่ายมหายาน ในคัมภีร์ทั้งหมดของมหายานมีอยู่ชุดหนึ่งที่เป็น เหมือนกับขุททกนิกายในเถรวาท นอกนั้นมันก็คนละแบบคนละสูตรทั้งนั้น

ของพวกมัชฌิมนิกาย ฑีฆนิกายไม่มีเลยหรือครับ

มีพอเป็นเค้าเงื่อน ไม่มีตรงสูตร ไม่มีเต็มสูตร มีแต่พอเป็นเค้าเงื่อนให้รู้ว่าเคยมี เคยรับไว้ใช้ ผมไม่ได้สำรวจเองก็ตอบไม่ได้ แต่เท่าที่คนอื่นเขาเคยสำรวจดู เพราะมันมีเค้าเงื่อนส่วนน้อยที่สุดที่ตรงกัน ส่วนใหญ่ที่สุดพูดกันคนละแบบ

พระไตรปิฎกที่เราใช้อยู่ในปัจจุบันนี้ ถ่ายมาจากลังกาอีกทีใช่ไหมครับ

ตามข้อสันนิษฐานว่าเป็นอย่างนั้น เพราะว่าการทำพระไตรปิฎกให้เป็นตัวอักษรนั้น ทำที่ลังกาและประเทศทั้งหลายก็คงจะได้ถ่ายจากลังกา ถ้าถือว่าที่นครปฐมเป็นสุวรรณภูมิ เมืองที่พระเจ้าอโศกส่งผู้ประกาศศาสนามา มันก็จะต้องได้รับพระไตรปิฎก (หัวเราะ) ชนิดนั้นจากอินเดียโดยตรง แต่นี่มันไม่ปรากฏ มันไม่ปรากฏว่าที่ไหนได้รับ ที่รับกันมาใช้อยู่นี้จากลังกาเป็นต้นตอ แต่ใคร ๆ ก็ไม่อยากให้เสียเกียรติ (หัวเราะ) ก็เลยไม่พูด หรือไม่พูดอะไรเสียเลย

ถ้ารับจากลังกานั้น ก็รับยุคสมัยสุโขทัยใช่ไหมครับ

แล้วแต่จะสันนิษฐาน ถ้ายุคสุโขทัยที่ว่าก็น่าจะเป็นพระนักปฏิบัติมากกว่า ไม่ใช่นักพระไตรปิฎก ที่เป็นพระวิปัสสนา พระป่า มันก็มีหลักฐานชัดอยู่ว่าเป็นพวกอรัญวาสีอยู่ในป่าทั้งนั้น ผมก็ไปดูที่นั่น อรัญญิก จังหวัดสุโขทัย มีพระเจดีย์รูปทรงแปลก จนในหลวงรัชกาลที่ ๖ ใช้คำว่า พระเจดีย์ทรงจอมแห เหมือนกับแห (หัวเราะ) ทอดลงไปอย่างนี้ มีก้อนหินเล็ก ๆ จัดเหมือนคอกหมู ซึ่งเขาเขียนอธิบายนี่คือกุฏิของพระอรัญญิกครั้งกระนู้น (หัวเราะ) มันยิ่งไม่มีทางทำพระคัมภีร์ เอาก้อนหินมาจัดเป็นสี่เหลี่ยมก็มุดเข้าไปได้ คล้ายกับถ้ำที่ก่อขึ้นด้วยก้อนหินเล็ก ๆ

ทางลานนาก็มีคนที่เชี่ยวชาญพระไตรปิฎกมาก่อนแล้วใช่ไหมครับ ก่อนสุโขทัย แต่งคัมภีร์ได้หลายคัมภีร์

แต่งที่ลานนานั้น มันก็ต้องเมื่อเรียนพระไตรปิฎกและอรรถกถากันแล้ว อย่างแต่งคัมภีร์มังคลัตถทีปนั้นต้องมีการศึกษาบาลี ศึกษาอรรถกถา ศึกษาฎีกาอะไรครบถ้วนแล้ว จึงแต่งได้ อาจจะหลังสุโขทัย แล้วบางเรื่องก็ไม่ใช่พุทธศาสนา เป็นเรื่องพงศาวดาร เช่น พระรัตนปัญญาที่แต่งชินกาลมาลีปกรณ์

เรื่องอย่างนี้เดี๋ยวนี้ผมไม่คิด เคยคิด พยายามจะคิด แต่เห็นว่ามันไม่มีทางจะคิด ก็เลยไม่คิด ก็มันจะเอามาจากไหนสับเปลี่ยนกันกี่ครั้งกี่หน แลกเปลี่ยนกันส่วนไหนบ้าง เมื่อไรไม่ค่อยสำคัญ เพราะว่าเดี๋ยวนี้พระไตรปิฎกเถรวาทมันก็ตรงตรงกันหมดแล้วทุกประเทศ จะผิดกันแต่ตัวหนังสือสักตัวหนึ่งเท่านั้น ไม่เป็นไร เหมือนกับที่ผมเล่าให้ฟังแล้ว อัตตทุติโยกับอทุติโย อย่างนี้ไม่เป็นไร

อาจารย์ครับ วินัยปิฎกนี้สันนิษฐานว่าระยะแรกจะเป็นอย่างไร แล้วมันมาถึงปัจจุบันนี้ได้อย่างไรครับ

มันต้องพูดตามสังคายนาก่อน เมื่อทำสังคายนา ท่านสังคายนาพระวินัยปิฎกก่อน เอาคนที่รู้วินัยดีคือพระอุบาลีมาสอบถามว่า เรื่องอย่างนี้พระพุทธเจ้าตรัสที่ไหนอย่างไร พูดให้หมด และเล่าให้หมด ให้ช่วยกันจำไว้ มันคงจะมีเฉพาะเรื่องใหญ่ ๆ เรื่องเล็ก ๆ อย่างนี้ อย่างที่เห็นในปัจจุบันคงไม่มี ไม่ได้ทำ ทำเรื่องใหญ่ ๆ โดยเฉพาะปาฏิโมกข์ ถ้าฟังดูแล้วเป็นการเล่าเรื่อง มันยังไม่มีการบัญญัติเป็นคำตายตัวอะไร เล่าเรื่องว่า เกิดที่นั้นเป็นอย่างนั้น ๆ เช่น ปฐมปาราชิก และก็ให้ช่วยกันจำเรื่องนี้ไว้ เป็นการอ่านขึ้นในที่ประชุมว่า ข้อความอย่างนี้ ให้ช่วยจำกัน ไม่ได้ร้อยกรองอะไรนัก ครั้นมาถึงสมัยที่หลัง ๆ นี่คงจะร้อยกรองเป็นภาษากะทัดรัดขึ้น อย่างนี้ทุกข้อ ๆ ของวินัย และก็ทุกสูตร ๆ ของสูตร จำไว้แต่เค้าเรื่อง แน่นอนเป็นอย่างนั้น ส่วนที่มันเรียบร้อยเป็นกลอน ตามหลักภาษานี้ คนละยุคไม่ใช่ยุคสังคายนาครั้งที่ ๑ ที่ ๒

ขอให้ท่านอาจารย์ช่วยตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการทำสังคายนา ทั้งในอินเดีย ลังกา พม่า และไทย เท่าที่เคยทำมาทั้งหมดครับ

ถ้าถามอย่างนั้นมันยืดยาว กว้างขวางมาก มันต้องรู้เค้าเงื่อนกันก่อนว่า ชั้นแรกทำในอินเดีย ๓ ครั้ง คือครั้งที่ ๑ ครั้งที่ ๒ ครั้งที่ ๓ แล้วทางหนึ่งก็แยกไปลังกาเป็นครั้งที่ ๔ และครั้งที่ ๕ ทางลังกาเขายอมรับ ๓ ครั้งแรกนี้ แต่ว่าเพิ่ม ๒ ครั้งเป็น ๕ ครั้ง ฝ่ายพม่าเขายอมรับแต่ครั้งที่ ๕ ของลังกา แต่กลายเป็นครั้งที่ ๔ ในสายที่มาจากพม่า แล้วมาทำในพม่าอีก ๒ ครั้ง ๆ เป็นครั้งที่ ๕ ที่ ๖ ในพม่า ทีนี้ในทางประเทศไทยนี้เอาแน่ไม่ค่อยได้ เพราะว่ายอมรับลังกาทั้ง ๒ ครั้งด้วย เป็น ๕ ครั้งแล้ว ก็เพิ่งมาทำในประเทศไทย ทำทางลานนา ๖ หรือ ๗ ไม่แน่ จำไม่ได้แล้ว แล้วก็ทำครั้งกรุงเทพฯ (หัวเราะ) เป็นครั้งที่เท่าไหร่ ๘ หรือ ๙ จะนับรวมกันไม่ได้หรอก เพราะว่าต่างคนต่างก็มีเครดิตของตัวที่จะนับ

มันก็มีอย่างนี้ มันจะเอาแน่นอนเห็นทีคงจะยาก เพราะมีแต่เค้าเงื่อน พอจะสันนิษฐานกันมา แต่มันไม่มีปัญหาอะไรแล้ว คือว่าเดี๋ยวนี้ ทั้งไทย ทั้งพม่า ทั้งลังกา มันตรงกันหมดแล้ว จารึกเป็นหลักฐานไว้เรียบร้อยแล้ว พิมพ์เป็นเล่มสมุดกันแล้ว

เรามันถือหลักกาลามสูตร เอาเท่าที่เดี๋ยวนี้มีอยู่อย่างไร แล้วพิจารณาเอาแต่ที่ดับทุกข์ได้ ไอ้ที่มันไม่ใช่เรื่องดับทุกข์หรือไม่ใช่การดับทุกข์ก็ปล่อยข้าม จะทำกับพระไตรปิฎก ได้เพียงเท่านั้นสำหรับยุคนี้ อะไรเป็นเรื่องดับทุกข์โดยตรงก็เอามาใช้เป็นหลักปฏิบัติดับทุกข์ ส่วนที่มันไม่เกี่ยวกับเรื่องดับทุกข์ก็ปล่อยไว้ เป็นการบอกให้รู้ว่ามันเคยมีมาอย่างไร เคยมีมาเท่าไร จะเป็นประวัติศาสตร์อยู่ในตัว แล้วส่วนนั้นก็ไม่ต้องใช้ ถ้าจะใช้ก็ใช้สำหรับคนที่เขายึดถืออย่างปรับปราไปหมดทุกตัวอักษรจำเป็นจะ ต้องยอมเชื่อว่าราหูจับพระจันทร์ อย่างนี้เป็นต้น

อาจารย์ครับ แล้วที่รัชกาลที่ ๕ ท่านล้อว่า สังคายนาแต้มหัวตะ หมายความว่าอย่างไร

ท่านใช้คำว่า "ไม่เหมือนสังคายนาแต้มหัวตะของเมืองเรา" คือไม่ได้ทำอะไร ไม่ได้แตะต้องข้อความเนื้อหาของเรื่อง เพียงแต่ดูตัวอักษร บางตัวที่มันผิดเพี้ยน ชำรุด ที่ล้อว่าแต้มหัวตะก็เพราะว่าบางหัวมันเล็กไปมันก็เป็นตัว ค ถ้าหัวมันใหญ่มันก็เป็นตัว ต (หัวเราะ) คล้าย ๆ กับจะสำรวจดูทุกตัวอักษรว่าตัวอักษรนี้ถูกต้องไหม ก็เลยคล้าย ๆ กับแต้ม ๆ หัวของตัวอักษร ซึ่งมันไม่น่าจะเรียกว่าทำสังคายนา สังคายนาเล็ก ๆ น้อย ๆ เกี่ยวกับตัวหนังสือตัวอักษร ไม่ใช่เรื่องราวที่จะต้องคัดออกเพิ่มเติม

แล้วที่ทำจริง ๆ ทำกันอย่างไรกันครับ ที่ท่านหมายว่าต่างไปจากนี้

ดูเหมือนท่านจะหมายไปถึงฝ่ายมหายาน ที่ทำสังคายนาเป็นครั้งที่ ๔ ต่อจาก ๓ ครั้งในอินเดีย ทำกันครั้งที่ ๔ ฝ่ายสายเหนือ ไม่ใช่ฝ่ายเถรวาท ทำที่คันธาระ ท่านว่าครั้งนั้นคงจะได้ทำกันถึงขนาดที่เรียกว่าชำระข้อความ ไม่ใช่เพียงแต่เป็นแต้มหัวตัวอักษร อย่างที่เขาพูด มาถึงขั้นพิจารณาว่าข้อความนี้ผิดข้อความนี้ถูก เหมือนที่ทำที่พม่าครั้งหลังนี้ ก็ไม่เพียงแต่แต้มหัวตัวอักษร วินิจฉัยข้อความกันเลย มันจึงมีข้อความที่สันนิษฐานว่าที่ถูกมันควรจะเป็นอย่างนั้น แต่ก็สั้น ๆ ปลีกย่อยเท่านั้น แล้วเขาก็ไม่แก้ของเดิม เขาจะเขียนบันทึกไว้ต่างหาก แล้วเอามาพิมพ์ไว้ตอนท้ายว่า ประโยคนั้น อย่างนั้น ๆ ที่หน้านั้น ๆ มันควรจะเป็นอย่างนี้ ๆ อย่างนี้ก็เรียกว่าไม่ใช่แต้มหัวตะ (หัวเราะ)

ของเราเคยทำอย่างนี้ไหมครับ

เท่าที่ทราบไม่เคยมี ไม่เคยมีทำแก้ไขเนื้อความอย่างนี้ ยังไม่ได้ลงความเห็นว่าจะเป็นอย่างนั้น จะเป็นอย่างนี้ ที่พม่านั้นในที่ประชุมมีผู้เสนอคล้าย ๆ ที่ทำสังคายนาในอินเดีย แล้วที่ประชุมนั้นก็วินิจฉัยตามข้อเสนอ แล้วทั้งหมดนั้นก็นำมาวินิจฉัยกันอีกทีหนึ่งทั้งคณะใหญ่ ในที่สุดก็ลงมติกันว่า ควรจะเป็นอย่างนั้น ข้อความนั้นควรจะเป็นอย่างนี้ พระไตรปิฎกทุกเล่มถูกวินิจฉัยหลาย ๆ ประโยค สังคายนาเสร็จจะต้องพิมพ์ที่เขียนวินิจฉัยต่าง ๆ ไว้ท้ายเล่ม ไม่ไปแก้ของเก่าเลย นี่ดี ทำอย่างนี้ดี เมืองไทยสังคายนาแต้วหัวตะ (หัวเราะ) เป็นคำล้ออย่างนี้ ก็ยังปรากฏอยู่เดี๋ยวนี้ในคัมภีร์ ในพระไตรปิฎกของเรา คือคำว่า อตมฺมยตา ที่บางแห่งยังคงเป็น อคมฺมยตา ระหว่างตัว ค กับตัว ต นี่ก็ไม่กล้าวินิจฉัยว่าเป็นอย่างไรแน่ คงจะคัดลอกมาจากตัวเก่าซึ่งบางแห่งเป็นอตมฺมยตา บางแห่งเป็นอคมฺมยตา บางแห่งกลายเป็นอกมฺมยตาก็มี นี่เรียกว่าทำอะไร (หัวเราะ) ตรงไหน ไม่แน่ใจ ก็ไม่กล้าแตะต้องเลย เห็นได้ชัด มีตัวอย่างเห็นอยู่ว่าไม่ได้แตะต้อง

ผมไม่ได้รอบรู้พระไตรปิฎกอะไรนักหนา เพียงแต่ว่าตั้งใจรวบรวมข้อความจากพระไตรปิฎกเท่าที่มีอยู่ เอามาเฉพาะเท่าที่เห็นจำเป็นจะเอามาทำให้มีประโยชน์ได้ เอามาทำเป็นเรื่องราว เป็นหนังสือ เป็นเรื่อง ๆ ไป ไม่ได้มีส่วนแห่งการสังคายนา เพียงเลือกเก็บเอาตามที่พอใจที่มันมีอยู่ในพระไตรปิฎกทั้งหมดที่เขาทำกัน แล้ว เอามาทำหนังสือชุดจากพระโอษฐ์

ในการสังคายนาที่พม่า เขาวินิจฉัยกันว่าพระสูตรไหนเพิ่มเข้ามาใหม่ไหมครับ

ไม่มี ไม่ปรากฏว่าทำถึงอย่างนั้น เท่าที่ทราบ ทำเพียงว่าข้อความบรรทัดนี้ ประโยคนี้ น่าจะเป็นอย่างนั้น มันคงจะผิด คัดลอกผิด หรืออะไรผิด มันเพียงแต่เรียบเรียงบางประโยคหรือหลาย ๆ ประโยคก็ได้ ดูเหมือนจะไม่ได้แตะต้องหรอก สูตรอย่างสุริยคราส จันทรคราสปล่อยไว้ตามเคย ผมไปครั้งเดียว เขาทำกัน ๖ ครั้ง เขาประชุมกัน ๖ ครั้ง ผมไปครั้งเดียว ครั้งที่เขาพิมพ์แล้ว เอามาอ่าน ไม่ได้ไปประชุมเพื่อตรวจสอบแก้ไข แต่ไปเพื่อยอมรับที่เขาตรวจแก้ไขแล้ว เช่นเดียวกับองค์อื่น ๆ ที่ไปในคณะเดียวกัน ไปแค่ตรวจ เหมือนกับพระอื่น ๆ ด้วยซ้ำ มันไม่ดีไปกว่า มีตั้ง ๒ พันกว่ารูปหรือ ๓ พันรูปที่จะตรวจอย่างนี้ ตรวจแล้วก็อ่านหนังสืออย่างนี้ ต่างคนต่างก็อ่านไม่ต้องรอพร้อมกัน อ่านเสียงขรมไปหมด พวกพม่าก็อ่านอย่างพม่า พวกลังกาก็อย่างลังกา (หัวเราะ) พวกไทยก็อ่านอย่างไทย แต่ตัวอักษรพม่า ไทยเราเจ้าคุณพิมลธรรมเป็นหัวหน้า (หัวเราะ) ท่านดึงผมไป สมเด็จญาณสังวร ก็ไป แล้วก็เจ้าคุณวัดนรนาถ พอดีประชุม พ.ส.ล.ประจำปี ปีนั้นด้วย ก็ถือโอกาสแยก มีเวลาเข้าประชุม พ.ส.ล.บ้าง

ปราชญ์ที่เขาเชิญมาวินิจฉัย น่าเชื่อถือไหมครับ เมื่ออาจารย์ดูจากข้อความที่เขาวินิจฉัยแล้ว

มันน่าเชื่อถือ ข้อความที่วินิจฉัยเสร็จแล้วก็น่าเชื่อถือ น่าพิจารณา เขาพิมพ์คำวินิฉัยเป็นภาษาบาลี ก็นับว่ามีประโยชน์ สรุปความแล้วก็ได้รับความคิดเห็น มติของพระสงฆ์ที่คงแก่เรียนหลายประเทศ (หัวเราะ) อย่างน้อยก็ประเทศพม่าเอง ประเทศไทย ประเทศลังกา ประเทศเขมร ประเทศลาวก็มี แล้วประเทศอื่นเขาก็ยังมีอีก ประเทศกลุ่มอัสสัม ถ้าเป็นมหายานก็ไม่ไปเกี่ยวข้องเลย ถ้ามหายาน เข้าไปนั่งคนละแห่ง ไม่ได้นั่งรวม พม่าถือว่ามหายานไม่ใช่พุทธ ไม่ร่วมสังวาส ไม่ร่วมสังฆกรรม เป็นจีน ญี่ปุ่น พม่า ไม่ให้นั่งในที่ประชุม ให้นั่งเสียอีกแห่งต่างหาก

สังคายนาอย่างนั้นมันน่าทำ ทำอย่างที่พม่าทำ แต่มันควรจะทำให้กว้างขวางกว่านั้น

อาจารย์ ครับ แล้วทีนี้พูดมาถึงเรื่องการแปลพระไตรปิฎกฉบับบาลีเป็นภาษาไทยนี้ ผมเห็นว่าในหนังสือพิมพ์พุทธสาสนานี้มีการปรารภเรื่องนี้มาตั้งแต่แรก ๆ

เรามีความเห็นว่าควรจะมีการแปลที่จริงจังและถูกต้องกันเสียที เราแสดงความเห็น ถือว่าถ้าใครมีอำนาจก็ควรเป็นจักรกลในการกระทำ

อาจารย์ครับ แล้วที่เขาแปลกันนั้น มีส่วนเนื่องมาจากการกระตุ้นยั่วยุของหนังสือพิมพ์พุทธสาสนาหรือเปล่า

อย่าพูดอย่างนั้น เขาเห็นว่าถึงเวลาแล้ว ถึงประเทศพม่าก็เพิ่งแปลจบ เมื่อไม่นานมานี้ ลังกาก็มี ซึ่งแปลเป็นภาษาลังกาเมื่อไม่นานมานี้ มันยาก เป็นงานใหญ่ ถือว่าจะเป็นพุทธบูชา ๒๕ พุทธศตวรรษ ทำอย่างรีบร้อน มีขลุกขลักบ้าง เป็นการพิมพ์ครั้งแรก ค่อย ๆ พิมพ์ค่อย ๆ แก้ไขไป

อยากฟังอาจารย์ พูดถึงคุณภาพของการแปลครั้งนั้น

ไม่ได้ดอก คือว่าเรา (หัวเราะ) ก็มีความเห็นไปตามแบบของเรา ยังมีส่วนที่เราไม่เห็นด้วยว่าควรจะแปลอย่างนั้น สำหรับคำนั้นอย่างนั้นก็มีอยู่บ่อย ๆ แล้วก็เงียบ ๆ เพราะว่ามันเป็นเรื่องอำนาจที่มีผู้ได้รับมอบหมายให้ทำ ในฐานะเป็นของหลวง เป็นฉบับหลวง แต่เราก็ใช้ศึกษาเอาเหมือนกัน ก็เทียบเคียงกับที่เราจะแปลออกไปใหม่ ว่าถ้าไม่ตรงกัน มันจะมีน้ำหนักอย่างไร มันควรจะเป็นอย่างไร ก็ใช้เทียบเคียงกัน มันหาวิธีเพื่อนำไปใช้มากที่สุด

อาจารย์พบที่แปลผิดอย่างจัง ๆ บ้างไหมครับ

มันไม่ใช่เรื่องสำคัญ เป็นคำบางคำไม่สำคัญ จะเรียกว่าผิดไม่ได้ดอก

ทำไมเขาจึงแปลสำนวนอ่านแล้วไม่ค่อยรู้เรื่อง

ตั้งแต่โบราณมา เขาไม่นิยมใช้สำนวนภาษาปัจจุบัน ใช้สำนวนคล้าย ๆ กับในโรงเรียนบาลี เมื่อพูดถึงคนอ่าน คนอ่านจะต้องเอามาใคร่ครวญ หาใจความของคำแปลเหล่านั้นอีกที ว่าหลักสำคัญหรือใจความสำคัญจะมีอยู่อย่างไร มันจะใช้เทียบกับหลักกาลามสูตรว่า เมื่อว่าอย่างนั้นแล้ว มันจะดับทุกข์ได้อย่างใด ถ้ามันเห็นทางว่าจะทำให้ดับทุกข์ได้คือ มีเหตุผลก็เอา ถ้าเขียนเป็นสำนวนปัจจุบันก็คงได้ แต่คงจะถือกันว่าไม่ขลัง ไม่ศักดิ์สิทธิ์ ถ้าใช้สำนวนตลาด

การ เรียนบาลีของเรา อาจารย์คิดว่ามีทางทำให้มันเรียนง่ายขึ้นไหมครับ แทนที่จะต้องใช้เวลาเรียนตั้งมากมาย และเรียนกันแบบโบร่ำโบราณ ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเลย ขณะที่ทางตะวันตกเขาพัฒนาวิธีเรียนบาลีขึ้นมาตั้งเยอะ

เท่าที่ผมสังเกตเห็นเอง แต่แรกเริ่มเดิมทีทีเดียว ตอน ๆ แรกเรียนยากมาก ที่เรียนมูลกัจจายนะ หนังสือก็ยังใช้อยู่ ก็เรียนยากมาก เรียนเป็นปี ๆ บางทีก็ยังไม่รู้เรื่อง ให้ท่องสิ่งที่ไม่รู้เรื่อง ท่องคำบาลีบ้าง ปนไทยบ้าง ไม่รู้เรื่องกันอยู่เป็นปี (หัวเราะ) ทีนี้สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสท่านก็ได้ปรับปรุงให้มันเรียนง่าย คือแบบที่ใช้กันอยู่ในโรงเรียนปัจจุบันนี้ ที่เรียกว่า บาลีไวยากรณ์ เรียกว่าง่ายขึ้นเยอะ ง่ายขึ้นหลายเท่าเลย แต่แล้วก็ไม่มีใครปรับปรุงต่อมาอีก คงใช้เรียนวิธีนี้ แต่ถึงอย่างนั้นก็เรียกว่า ยังดีกว่าที่ใช้รวบรัดอย่างที่ฝรั่งใช้วิธีเรียนบาลี คือ รวบรัดมาก ไม่เรียนถึงรากศัพท์ ไม่ค่อยเรียนถึงไอ้วิภัติปัจจัย ถือว่าใช้เรียนอย่างเรียนภาษา ๆ หนึ่ง เหมือนอย่างที่เราเรียนภาษาอังกฤษหรือภาษาไทย อย่างนั้นไม่ลึกซึ้ง ทีนี้เราอยากจะเรียนให้ลึกซึ้งว่าคำ ๆ นี้ มันประกอบด้วยรากศัพท์อะไร ปัจจัยอะไร แปลได้กี่อย่าง สรุปความได้ก็ว่าเรียนอย่างที่ไทยเราเรียนรู้ดีกว่าที่ฝรั่งใช้วิธีเรียน อย่างนั้น ถึงแม้แบบเรียนครั้งหลังที่เขาทำขึ้นในลังกา ไม่ใช่ฝรั่งทำดอก มันก็ยังเสียไปมากนะ หมดไปมากเหมือนกัน ที่จะรู้ถึงรากศัพท์

ถ้าจะรู้ให้ถึงรากต้องอดทนมาก ทั้งความเพียร ทั้งอดทน ภาษาสันสกฤตก็เหมือนกัน ถ้าจะเรียนให้รู้จริง ก็ต้องเรียนด้วยความยากลำบากสักหน่อย มีเรื่องท่องจำมากเหมือนกับภาษาฝรั่งเศส แต่ละคำมันแต่ละศัพท์ มันมีลิงค์เฉพาะ จะเป็นเพศโดยเฉพาะ ก็หมุนแปรไปตามกฎเกณฑ์ของมัน ผมยังชอบวิธีเรียนอย่างเมืองไทย ไม่ชอบวิธีเรียนอย่างที่ฝรั่งเรียนตามแบบเรียนที่ทำกันขึ้นสำเร็จรูปง่าย

แล้วอย่างเมืองไทยนี้มีทางปรับตัวให้มันสะดวกขึ้นกว่าที่มันเป็นอยู่ในปัจจุบันไหม

โอ้! มันก็เกี่ยวกับอำนาจ อำนาจไหนจะมาปรับปรุงเปลี่ยนแปลง ไม่มีทางจะทำได้ ไม่มีใครเคยคิด ทั้งบาลีทั้งนักธรรมมีทางทำให้ง่ายขึ้นอีกมาก แต่จะเอาอำนาจที่ไหนจะไปทำได้ แต่เราก็ได้ทำอยู่โดยอ้อม คือ เราอธิบายธรรมะหรือแปลบาลีวิธีของเรา ให้เขาเห็นอยู่ เขาก็มองเห็นว่าอย่างนั้นชัดเจนดี ง่ายดี สมเด็จพระวันรัต (เฮง) ที่วัดมหาธาตุ ท่านยังเรียกผมไปสรรเสริญต่อหน้าว่า แปลอย่างนี้เหมาะแก่สมัย

อาจารย์ ครับ ผมเห็นบทความของอาจารย์วิพากษ์วิจารณ์อภิธรรมมาตั้งแต่ปี ๒๔๗๖ และทำมาเรื่อย ๆ จนถึงปัจจุบัน อาจารย์เห็นความจำเป็นอย่างไรหรือครับที่ต้องทำมาอย่างนี้

คำวินิจฉัยโดยละเอียดในเรื่องนี้ ไปอ่านดูจากหนังสือ อภิธรรมคืออะไร ที่ผมเขียนตอบพวกอภิธรรมที่เขารุมกันด่าผม แต่ใจความโดยสรุปก็คือ อภิธรรมปิฎกเป็นของที่เพิ่มเข้ามาทีหลัง หลายยุค หลายคราว แล้วในเมืองไทยเรามีการโฆษณาให้คนหลงใหล กลายเป็นเรื่องยึดถือมากมาย ก็อยากจะบอกให้รู้ว่า ไม่ต้องยึดถือกันถึงขนาดนั้น มันจะกลายเป็นเรื่องงมงาย เช่นที่ถือกันว่าสร้างอภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ ที่เขาทำเป็นผูก ๆ แบบใบลาน จำนวนเจ็ดผูกเล็ก ๆ ที่เจ๊กเอามาขาย ถ้าสร้างอุทิศคนตาย จะได้บุญสูงส่งไม่มีอะไรเท่า ทีนี้แต่ละวัดก็มีคนสร้างมาถวายมาก มันเหมือนกันหมดทุกชุด มากจนไม่มีที่จะไว้ ไว้บนเพดานกุฏิ เพดานโรงฉัน จนหนูกิน ผมเลยเรียกว่าอภิธรรมรังหนู เพื่อจะได้หยุดกันเสียบ้าง

แล้วที่อาจารย์ล้อพวกอภิธรรมเม็ดมะขามหมายความว่าอย่างไร

นี้มันมาในยุคหลัง ๆ เมื่อการศึกษาอภิธรรมอย่างพม่าเข้ามาในเมืองไทย ต้องเรียนกันว่าจิตมีเท่านั้นดวงเท่านี้ดวง แจกแจงกันออกไป ทีนี้เพื่อไม่ให้หลงก็ต้องเอาของอย่างเม็ดมะขามมาช่วย อภิธรรมแบบนี้ก็คือ อภิธมฺมตฺถสงฺคห คือย่ออภิธรรมที่มีมากมายมหาศาลให้มันกะทัดรัด เพื่อจะได้เอามาเล่าเรียนกันได้ อภิธรรมในครั้งพุทธกาล มีอยู่ไม่มากหรอก เพิ่งมาเติมกันเข้าไป ในการทำสังคายนาครั้งหลัง ๆ จนเป็นเจ็ดคัมภีร์มหาศาล ถ้าเป็นอภิธรรมอย่างครั้งพุทธกาลก็มีประโยชน์ เป็นการอธิบายธรรมะให้ลึกลงไปในทางที่จะดับทุกข์ได้โดยง่ายยิ่งขึ้น ต่อ ๆ มามันลึกจริง แต่ลึกไปในทางปรัชญา ไม่ค่อยมีประโยชน์ต่อการปฏิบัติเพื่อดับทุกข์ ฝรั่งเขาเรียกอภิธรรมปิฎกว่า เมตาฟิสิคส์ ที่จริงมันก็น่าสนุก เรียนอย่างปรัชญา แต่ถ้าไปสนใจแบบนั้น ก็ไม่ค่อยสนใจสุตตันตะซึ่งจะดับทุกข์ได้ (หัวเราะ) มันก็ไม่เกิดประโยชน์ คล้าย ๆ กับเฮโรอีน (หัวเราะ) จึงมีเหตุผลเพียงพอที่เราจะพูดถึงอภิธรรมในทำนองคัดค้านบ้าง แต่ไม่ใช่เจตนาจะต่อสู้หรือปะทะ หรือจะล้มล้างกัน แต่เพื่อให้คนหันมาสนใจการปฏิบัติแบบสุตตันตะให้มากพอสมควรจนดับทุกข์ได้

อภิธรรมบางสายเขาก็มีการปฏิบัติด้วยไม่ใช่หรือครับ อย่างสายยุบหนอพองหนอ หรือสายมหาสีละยาดอของพม่า

เขาปฏิบัติตามหลักในสุตตันตะ แต่อ้างเอาอภิธรรมเป็นเครดิต จับแพะชนแกะ ให้มันเข้ากันได้ แต่เวลาปฏิบัตินั้น เขาทำสติปัฏฐานตามแนวสุตตันตะ เพราะในอภิธรรมปิฎกไม่มีแนวในการปฏิบัติ

* โคตมีสูตร คือหลักตัดสินธรรมวินัย ๘ ประการ ถ้าธรรมเหล่าใดเป็นไปเพื่อ (๑) ความคลายกำหนัด, ความหายติด (๒) ความหมดเครื่องผูกรัด, ความไม่ประกอบทุกข์ (๓) ความไม่พอกพูนกิเลส (๔) ความอยากอันน้อย, ความมักน้อย (๕) ความสันโดษ (๖) ความสงัด (๗) การประกอบความเพียร (๘) ความเลี้ยงง่าย ธรรมเหล่านี้ พึงรู้ว่าเป็นธรรม เป็นวินัย เป็นคำสั่งสอนของพระศาสดา

สาระพุทธวจน การตอบแทนคุณมารดาบิดา ตามหลักพระพุทธศาสนา

2012-02-18T03:28:00.000-08:00

การตอบแทนคุณมารดาบิดาอย่างสูงสุด

ภิกษุทั้งหลาย ! เรากล่าวการกระทำตอบแทนที่ทำได้ไม่ได้ง่ายแก่ท่านทั้งสอง.

ท่านทั้งสองนั้นคือใคร ? คือ ๑. มารดา ๒. บิดา

ภิกษุทั้งหลาย ! บุตรพึงประคับประคองมารดาด้วยบ่าข้างหนึ่ง พึงประคับประคองบิดาด้วยบ่า ข้างหนึ่ง เขามีอายุมีชีวิตยาวตลอดร้อยปี และเขาพึงปฏิบัติท่านทั้งสองนั้นด้วยการอบกลิ่น การนวด การให้อาบนํ้าและการดัดและท่านทั้งสองนั้น พึงถ่ายอุจจาระปัสสาวะบนบ่าทั้งสองของเขานั่นแหละ. ภิกษุทั้งหลาย ! การกระทำอย่างนั้นยังไม่ชื่อว่า อันบุตรทำแล้ว หรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย.

ภิกษุทั้งหลาย ! อนึ่ง บุตรพึงสถาปนามารดาบิดาในราชสมบัติ อันเป็นอิสราธิปัตย์ ในแผ่นดินใหญ่อันมีรตนะ ๗ ประการ มากหลายเช่นนี้ การกระทำกิจอย่างนั้น ยังไม่ชื่อว่าอันบุตรทำแล้ว หรือทำตอบแทนแล้วแก่มารดาบิดาเลย. ข้อนั้นเพราะเหตุไร ?

เพราะมารดาบิดามีอุปการะมาก บำรุงเลี้ยงแสดงโลกนี้แก่บุตรทั้งหลาย. ส่วนบุตรคนใด ยังมารดาบิดาผู้ไม่มีศรัทธาให้สมาทานตั้งมั่นในสัทธาสัมปทา

(ความถึงพร้อมด้วยศรัทธา).

ยังมารดาบิดาผู้ทุศีล ให้สมาทานตั้งมั่นในสีลสัมปทา

(ความถึงพร้อมด้วยศีล).

ยังมารดาบิดาผู้มีความตระหนี่ ให้สมาทานตั้งมั่นในจาคสัมปทา
(ความถึงพร้อมด้วยการบริจาค).

ยังมารดาบิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตั้งมั่นในปัญญาสัมปทา
(ความถึงพร้อมด้วยปัญญา).

ภิกษุทั้งหลาย ! ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แลการกระทำอย่างนั้นย่อมชื่อว่า อันบุตรนั้นทำแล้ว และทำตอบแทนแล้ว แก่มารดาบิดา.

ทุก. อํ. ๒๐/๗๘/๒๗๘.

ส่วนว่าลูกคนใดได้อ่านพุทธวจนข้างต้นนี้แล้ว คงต้องหาวิธีทำอย่างไรก็ได้ให้ พ่อ แม่ ของเรา เดินทางโน้มเขามาเลื่อมใสตามคำกล่าวของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้ว่ายากอยู่ในบางคน แต่พ่อ แม่ เป็นผู้มีพระคุณมากอย่างไรก็ต้องทำให้ท่านเข้ามาในหลักธรรมคำสอน ที่ให้ได้รู้ ว่า ท่าน ได้มีศรัทธา ศีล สมาธิ ปัญญา อันเกิดจากตัวท่านเอง โดยการใช้กุสโลบาย ตามวิธีของเรา

(หมายเหตุ ตัวอักษรที่จัดในบล้อกนี้ บางโปรเเกรมเล่น ถูกทำให้ไม่เป็นระเบียบออกมา ต้องอ่านเเละจับประเด็นอย่างระมัดระวัง เพราะเป็นคำตถาคต)

สาระภาพสร้างสรรค์ ศิลปจากการเล่นแสง

2012-02-17T21:44:00.000-08:00

ขอหน่อยแล้วกันที่จะลงภาพศิลปสร้างสรรค์ฝีมือมนุษย์โดยวิธีต่างๆ มาไว้ส่วนหนึ่งในบล้อกนี้ เพื่อให้ เป็นของขวัญสำหรับผู้เข้ามาในบล้อกนี้ได้เก็บภาพไว้โหลด ทำวอลเปเปอร์ เชิญติชมได้ตามสบาย คราวหน้าก็จะหามาให้อีกรอบ ก็หามาจากของเพื่อนๆนั้นแหละ แต่อ้างที่มาทุกครั้ง และขอบคุณ ภาพดีๆ และให้ช่วยกันแบ่งปันสิ่งดีๆงามๆ สร้างสรรค์ ให้กับพวกอาณาจักรท่องเน็ต อย่างพวกเราทั้งหลายด้วย น่ะ

ขอบคุณที่มา http://board.postjung.com/583562.html

สาระภาพสร้างสรรค์ ศิลปจากกองขยะ

2012-02-17T21:24:00.000-08:00

สาระภาพสร้างสรรค์ ศิลปจากกองขยะ

http://board.postjung.com

สาระพุทธวจน พระพุทธศาสนากับคำตอบทางเดินของสันติภาพ

2012-02-17T04:48:00.000-08:00

พระพุทธศาสนากับคำตอบทางเดินของสันติภาพ

สันติภาพ ที่เราเรียกกันหรือมีความรู้สึก ว่า เป็น ความสงบ ความไม่วุ่นวาย ความเป็นปกติ ความอิสระ การไม่มีสงคราม มันก็เป็นเรื่องที่จะคิด และพูดหาวิธีการทางออกไปตามประสา โลกๆ หาวิธีการไปในแบบใด อย่างไร วิธีใด มันก็ยังวุ่นวาย ไร้สันติภาพ อยู่อย่างนั้น ก็ให้ดูว่า ประเทศที่ร้องเรียกสันติภาพ มันก็ยังร้องเรียกกันโดยใช้อาวุธ ไอ้ประเทศที่ต้องการให้เกิดสันติภาพความสงบมันก็ต้องใช้อาวุธ ทำลายกันให้เสียไปข้างหนึ่ง จึงตัวเองบอกว่าได้สันติภาพกลับมา สันติภาพอย่างไร ก็สันตืภาพอย่างภายนอก เปลือกหลอก ให้เห็นว่า สันติ เดี่ยวนี้ก็ยังไปแก้เรียกหาสันติภาพ อะไร ต่ออะไร แบบจัดการแบบเปลือกนอก จับมือกัน ตกลงกัน จะหาวิธีเพื่อประนีประนอม กัน นี้มันก็ดีอยู่ แต่ไม่ได้ยั้งยืนอะไร ได้โอกาสที่จะขัดกัน หรือจะเอาประโยชน์กันอย่างอื่นๆ มันก้กลับมาไร้สันติภาพ เหมือนเดิมๆ วนเวียนกันอยู่อย่างนี้ สันติภาพของอะไร นี้ส่วนใหญ่ จะเป็นสันติภาพภายนอก ที่มันทำให้เห็นกันแบบหลอก แสแสร้ง ว่าดีกัน หรือ ดูว่าสงบ ปกติ เหมือนมหาสมุทร ที่ดูสงบ แต่ใต้มหาสมุทร นี้เป็นคลื่นแปรปรวน รอวันที่จะเป็นคลื่นยักษ์ถ่าโถมทำลาย หรือสันติภาพ แบบภูเขาไฟ ที่รอจะปะทุ นี้เป็นแบบภายนอก โลก หรือ สังคม รัฐอะไรต่างๆ ย่อยตามที่เข้าแบ่งกัน จัดสรรกัน สังคม ชุมชน ต่างๆ มันก็สนใจกันแบบสันติภาพภายนอก จับมือกัน แต่มืออีกข้างจับมีด จับปืน แอบไว้ข้างหลัง เราทุกคน แม้ตัวเราเองนี้ กำลังลืมตัวต้นเหตุที่ทำให้เกิด การไร้สันติภาพ ที่จะมีอาการแสดงออกไปทำลายคนใกล้ๆลามไปถึงเบียดเบียนสิ่งอื่นขยายใหญ่จนเสียหาย จนว่าสันติภาพในใจตัวเองไม่มี ก็ยังทะเลาะกับตัวเองอยู่เลย วุ่นวายเป็นสงครามในใจ นี้เราต้องกลับมาดูต้นเหตุของการทะเลาะวิวาท ตามพระพุทธเจ้ากล่าวไว้อย่างไร ที่จะทำให้เรารู้ว่าต้องดับเชื้อไฟ ตัวไหนเสีย

ความอยาก (ตัณหา)
คือ ต้นเหตุแห่งการทะเลาะวิวาท
เพราะอาศัยตัณหา (ความอยาก) จึงมี การ
แสวงหา (ปริเยสนา);
เพราะอาศัยการแสวงหา จึงมี การได้ (ลาโภ);
เพราะอาศัยการได้ จึงมี ความปลงใจรัก (วินิจฺฉโย);
เพราะอาศัยความปลงใจรัก จึงมี ความกำหนัด
ด้วยความพอใจ (ฉนฺทราโค);
เพราะอาศัยความกำหนัดด้วยความพอใจ จึงมี
ความสยบมัวเมา (อชฺโฌสานํ);
เพราะอาศัยความสยบมัวเมา จึงมี ความจับอก
จับใจ (ปริคฺคโห);
เพราะอาศัยความจับอกจับใจ จึงมี ความตระหนี่
(มจฺจริยํ);

เพราะอาศัยความตระหนี่ จึงมี การหวงกั้น
(อารกฺโข);
เพราะอาศัยการหวงกั้น จึงมี เรื่องราวอันเกิด
จากการหวงกั้น (อารกฺขาธิกรณํ); กล่าวคือ การใช้อาวุธ
ไม่มีคม การใช้อาวุธมีคม การทะเลาะ การแก่งแย่ง การวิวาท
การกล่าวคำหยาบว่า “มึง ! มึง !” การพูดคำส่อเสียด
และการพูดเท็จทั้งหลาย : ธรรมอันเป็นบาปอกุศลเป็น
อเนก ย่อมเกิดขึ้นพร้อม ด้วยอาการอย่างนี้.
มหา. ที. ๑๐/๖๗-๗๒/๕๘-๕๙.

นี้มันจะเห็นเชื้ออันร้ายกาจของการเกิดไฟ นั้นคือตัณหา ที่อยู่ในจิตในใจของเรานี้เอง หรือของคน ที่ยังมีกิเลศหนาอยู่ ที่นี้ก็รู้ว่า มีกิเลศ แต่มันก็มองไม่เห็นสักที ว่ามีตัวกิเลศ ตัณหาอยู่ เพราะมันไม่เคยมองมาเข้าตัวเองสักที ก็มีเเต่โทษ สิ่งภายนอกออกจากตัว ไปต่างๆนา คนนู้น คนนี้ เขานั้น สิ่งบรรดาลไปอย่างหลากหลาย นี้ เพราะเรียกว่า อวิชชา คือความไม่รู้ไม่เห็นความจริง ไอ้ความจริงที่จะให้มองมานี้ ในเรื่อง หาสันติภาพ ในใจ คือ มองให้เห็นความจริง ที่เป็นเหตุในใจ ให้เกิด ความทุกข์ หรือจะเป็นต้นเหตุไปให้เกิด การทะเลาะวิวาท นั้นเเหละ ต้องมาดูตัวตัณหา ความอยากได้ อยากมี อยากเป็น ในใจของคน นี้เรากำลังมาแก้ตัวภายใน เพราะถ้าไอ้ตัวภายในนี้มีอยู่แม้เเต่สักคนหนึ่งที่มี มันก็จะทำให้เกิด เหตุร้ายขึ้นได้มากกว่าที่คิด คิดดูถ้ามันมีในใจของ ไอ้พวกผู้นำ ตัวใหญ่ๆ นี้มันจะเสียหายไปอย่างไร นึกภาพเอา และมันก็มีในใจของคนส่วนใหญ่ในโลก มีมาก มีน้อย มันก็จะอยู่รวมกันแบบหาสันติภาพได้ให้ดี อย่างไรกัน แม้มองกัน จะอยู่กันก็จะยังเบียดเบียนกันเมื่อมีโอกาส เหมือน จ้องกัน แบบเสือจ้องตะครุบเหยื่อ ที่นี้ไม่ต้องคิดว่า มีเฉพาะมนุษย์ มันก็ยังลามไปถึง เทวดา เทพเจ้า อะไรๆที่อยู่บนสววรค์ นู้นเเหละ ที่จะเบียดเบียนกัน ทำลายสันติภาพ แม้ที่เรียกว่า สันติภาพแบบเปลือกๆ ที่กล่าวมาอย่างเบื้องต้น มันก็ยังให้เห็นแบบตัวอย่าง ที่พระพุทธเจ้าทรงตอบปัญหาของพวกจอมเทพ ที่มาถาม เหตุของการเบียดเบียน กันว่า อย่างนี้

เหตุแห่งการเบียดเบียน
“ข้า้ แตพระองค์ผู้นิรทุกข  ! อะไรเป็นเครื่องผูกพันเทวดา
มนุษย ์ อสูร นาค คนธรรพทั้งหลาย อันมีอยูเ่ป็นหมูๆ่ (ซึ่งแตล่ะหมู)
ปรารถนาอยูว่า่ เราจักเป็น ผู้ไ้ม่มีเวร ไมมีอาชญา ไมมีข้า้ศึก ไมมี
การเบียดเบียนแกกันและกัน แตแ่ลว้ ก็ไมสามารถจักเป็น ผู้อยู่อย่า่ง
ผู้ไ้ม่มีเวร ไมมีอาชญา ไมมีข้า้ศึก ไมมีเบียดเบียนแก่กันและกันเล่า
พระเจ้าข้า ?”.
จอมเทพ ! ความอิจฉา (อิสสา) และความ
ตระหนี่ (มัจฉริยะ) นั่นแล เป็น เครื่องผูกพันเทวดา มนุษย์
อสูร นาค คนธรรพทั้งหลาย อันมีอยู่เ่ป็น หมู่ๆ่ (ซึ่งแตล่ะหมู่)
ปรารถนาอยู่ว่า เราจักเป็นผู้ไม่มีเวร ไม่มีอาชญา ไม่มี
ข้าศึก ไม่มีการเบียดเบียนแก่กันและกัน แต่แล้วก็ไม่สามารถ
จักเป็น ผู้อยู่อย่า่งผู้ไ้ม่มีเวร ไมมีอาชญา ไม่มีข้าศึก ไม่มีการ
เบียดเบียนแก่กันและกันได้.
“ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ ! ก็ความอิจฉาและความ
ตระหนี่นั้น มีอะไรเป็นต้นเหตุ (นิทาน) มีอะไรเป็นเครื่องก่อขึ้น
(สมุทัย) มีอะไรเป็นเครื่องทำใหเ้กิด (ชาติกะ) มีอะไรเป็น แดนเกิด
(ปภวะ) ? เมื่ออะไรมีอยู่ ความอิจฉาและความตระหนี่จึงมี ?
เมื่ออะไรไมมีอยู่ ความอิจฉาและความตระหนี่จึงไมมี พระเจ้า้ ขา้ ?”.

จอมเทพ ! ความอิจฉาและความตระหนี่นั้น
มีสิ่งอันเป็นที่รักและสิ่งอันไม่เ่ป็น ที่รัก (ปิยาปฺปยิ ) นั่นแล
เป็นต้นเหตุ ...ฯลฯ... เมื่อสิ่งเป็นที่รักและสิ่งไม่เป็นที่รัก
ไม่มีอยู่ ความอิจฉาและความตระหนี่ก็ไม่มี.
“ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ ! ก็สิ่งเป็นที่รักและสิ่งไม่เป็น
ที่รักนั้นเล่า มีอะไรเป็นต้นเหตุ ...ฯลฯ... ? เมื่ออะไรมีอยู่ สิ่งเป็น
ที่รักและสิ่งไม่เป็นที่รักจึงมี ? เมื่ออะไรไม่มีอยู่ สิ่งเป็นที่รักและ
สิ่งไม่เป็นที่รักจึงไม่มี พระเจ้าข้า ?”.
จอมเทพ ! สิ่งเป็นที่รักและสิ่งไม่เป็นที่รักนั้น
มีฉันทะ (ความพอใจ) เป็นต้นเหตุ ...ฯลฯ... เมื่อฉันทะ
ไม่มีอยู่ สิ่งเป็นที่รักและสิ่งไม่เป็นที่รักก็ไม่มี...
มหา. ที. ๑๐/๓๑๐-๓๑๒/๒๕๕-๒๕๖

นี้ทำให้เราเห็นว่า อะไรที่จะทำให้เราไปยึด เอามาเป็นด้วยความพอใจ จะให้ได้มา หรือเป็นของเรา มันก็เป็นสิ่งที่จะทำให้พวกคนทั้งหลายที่มีอยู่ในเรื่องอย่างนี้ อย่างใด สิ่งใด ที่จะให้มาพอใจมา กอด ยึดมั่น ถือมั่น ว่าเป็นของกู ของกู ทั้งจะเป็นอย่างวัตถุ และนามธรรม ตั้งแต่คราวใดๆที่จะให้เกิดความรู้สึกพอใจ ก็รอเถอะว่า สิ่งนั้นจะเป็นต้นเหตุของความทุกข์ พระพุทธเจ้า ตรัสว่า ความพอใจ เป็นต้นเหตุของทุกข์ ดั่งนี้

ความพอใจใด ความพอใจนั้น
คือ เหตุเกิดแห่งทุกข์
“ทุกข์ใดๆ ที่เกิดขึ้นแล้วใน อดีต
ทุกข์ทั้งหมดนั้น
มีฉันทะ (ความพอใจ) เป็นมูล มีฉันทะเป็นเหตุ
เพราะว่า ฉันทะเป็นมูลเหตุแห่งทุกข์;
และทุกข์ใดๆ อันจะเกิดขึ้นใน อนาคต
ทุกข์ทั้งหมดนั้น
ก็มีฉันทะ (ความพอใจ) เป็นมูล มีฉันทะเป็นเหตุ
เพราะว่า ฉันทะเป็นมูลเหตุแห่งทุกข์”.
สฬา. สํ. ๑๘/๔๐๓/๖๒๗.

ดั่งนั้นสาเหตุทั้งหลายที่ว่า พวกเราหาสันติภาพกันไม่ค่อยเจอ ก็ให้รู้ไว้มาจากสิ่งใด สิ่งใดนี้ มาจากจิตใจ เราทั้งหมด จะหาวิธีแก้กันอย่างไร ก็ต้องเอาตัวเรานี้แหละ เป็นเริ่มต้น หันมาทำความเข้าใจกันให้มากกว่า สันติภาพแบบหลอกๆ ไอ้แบบหลอกก็ให้มันมี แต่ไอ้สิ่งสำคัญกว่าก็คือ การแก้สิ่งที่เป็นหัวจิต หัวใจของคน ให้มาทำความรู้จักตนเอง ให้รู้ว่า เริ่มต้นของสันติภาพ มันอยู่ในใจเราทั้งหมด ก็ต้องหาวิธีกันเพื่อทำให้คนทั้งมากๆ หันมาแก้กันตรงนี้ ทำความละเอียดให้ได้ แม้มันจะเป็นการยากที่จะให้ใครหันมามองตนเองแบบยุติธรรม ไม่เข้าข้างตนเอง แต่ก็ต้องทำ มันบังคับให้สนใจและเเก้กันแบบนี้ แม้เรื่อง ฉันทะ ที่เราพอใจกันนั้นเป็นพอใจแบบอวิชชา หลง เพลิน และ ยึด ที่เป็นแบบตัณหา กิเลศ สิ่งที่พอใจทั้งหลาย มันเป็นสิ่ง ไม่เที่ยงแท้ แน่นอน ทนอยู่อย่างสภาพเดิมไม่ได้ทั้งนั้น เกิดขึ้น ตั้งอยู่และดับไป นี้เรื่องที่จะทำให้คนเข้าใจและฉลาดในการปล่อยวาง เเละมันจะมีอีกตามขั้นๆที่จะให้เข้าใจ รู้สึก ตามปัญญา ความจริงตามมา ดั้งนั้นก็ต้องอาศัย ฉันทะ อีกแบบหนึ่งเช่นกัน ที่เรียกว่า ปัญญา คือความพอใจ แบบปัญญานำหน้า ต่างกับฉันทะแบบ ตัณหานำ นี้ก็เป็นความอยากอีกแบบหนึ่งแต่เป็นฝ่ายดี และก้ต้องทำความรู้สึกให้เรามีตัณหาแบบฝ่ายขาวอย่างนี้ คือ ต้องช่วยกันตามแต่ล่ะแบบ วิธีที่คนฉลาด จะสามารถนำให้มีส่วนร่วมกัน เพื่อดึงคนทั้งหลาย ให้มีความรู้สึกอย่างนี้ด้วย ก็จะมา ตกลง ร่วมใจกันหาสันติภาพ ภายในใจกันได้ เหมือนกับคน ตั้งใจพอใจ มาที่วัด เพื่อฟังเทสน์ คำสอนให้มันฉลาดขึ้น ดับกิเลศ รู้เท่าทัน สร้างสันติภาพได้ ดั้งนั้น วิชาทางพุทธศาสนา ที่เป็นปริยัติ ก็ต้องมีบทบาทกันให้มากขึ้น มากขึ้นตามพระพุทธเจ้า ตามสูตร และให้เข้าไปที่จะนำำไปปฏิบัติ...ก็คงจะเป็น หน้าที่ ที่จะทำให้พระพุทธศาสนา เข้าไปสู่คำตอบของ สันติภาพ แบบให้กว้างไกลไปถึง สันติภาพโลก จึงเป็นหน้าที่ต้องช่วยกัน ทั้งหมด จึงจะแก้ปัญหาให้เกิด คำว่าสันติภาพได้นั้นเอง พระพุทธศาสนานี้มีคำตอบ ที่จะเป็นเส้นทาง ต่อไป.......สู่สันติภาพ

โดย พระชัยวัฒน์ อุตฺํตมสาโร

(หมายเหตุ ต้องเชื่อมั่นในคำพระศาสดา เอาเนื้อ ของ พุทธวจน เป็นแนวทาง มีหลายพระสูตรที่เป็นคำตอบ

ผิดประการใดอย่าเอาความคิดเห็นข้าพเจ้า เป็นตัวยึด ให้เอาคำพระศาสดา ที่ต้องทำความเข้าใจให้มาก)

สาระพุทธวจน ที่ออกจากปากของพระพุทธเจ้า พระสูตรการขูดเกลากิเลศ

2012-02-17T01:05:00.000-08:00

พุทธวจน

พระสูตรการขูดเกลากิเลศ

จุนทะ ! สัลเลขธรรม (ความขูดเกลา)

เป็นสิ่งที่เธอทั้งหลายพึงกระทำาในธรรมทั้งหลายเหล่านี้ กล่าวคือ : -

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้เบียดเบียน

เราจักเป็นผู้ไม่เบียดเบียน

เมื่อผู้อื่นกระทำปาณาติบาต

เราจักเว้นขาดจากปาณาติบาต

เมื่อผู้อื่นกระทำอทินนาทาน

เราจักเว้นขาดจากอทินนาทาน

เมื่อผู้อื่นพูดเท็จ พูดส่อเสียด

พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ

เราจักเว้นขาดจากการพูดเท็จ พูดส่อเสียด

พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ

เมื่อผู้อื่นมากด้วยอภิชฌา

เราจักเป็นผู้ไม่มากด้วยอภิชฌา

เมื่อผู้อื่นมีจิตพยาบาท

เราจักเป็นผู้ไม่มีจิตพยาบาท

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ฟุ้งซ่าน

เราจักเป็นผู้ไม่ฟุ้งซ่าน

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้มักโกรธ ผูกโกรธ

เราจักเป็นผู้ไม่มักโกรธ ผูกโกรธ

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ลบหลู่คุณ

เราจักเป็นผู้ไม่ลบหลู่คุณ

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้แข่งดี เราจักเป็นผู้ไม่แข่งดี

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ริษยา เราจักเป็นผู้ไม่ริษยา

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ตระหนี่

เราจักเป็นผู้ไม่ตระหนี่

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้โอ้อวด

เราจักเป็นผู้ไม่โอ้อวด

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้มีมารยา

เราจักเป็นผู้ไม่มีมารยา

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้กระด้าง

เราจักเป็นผู้ไม่กระด้าง

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ดูหมิ่นท่าน

เราจักเป็นผู้ไม่ดูหมิ่นท่าน

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ว่ายาก เราจักเป็นผู้ว่าง่าย

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้มีมิตรชั่ว เราจักเป็นผู้มีมิตรดี

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ประมาท

เราจักเป็นผู้ไม่ประมาท

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ไม่มีหิริ และโอตตัปปะ

เราจักเป็นผู้มีหิริ และโอตตัปปะ

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้มีสุตะน้อย

เราจักเป็นผู้มีสุตะมาก

เมื่อผู้อื่นเป็นผู้ขี้เกียจ

เราจักเป็นผู้ปรารภความเพียร

ม. มู. ๑๒/๗๘/๑๐๖.

ร่วมเผยแผ่คำตถาคต

สาระพุทธศาสนาวิชาการ เรื่องการบูชายัญ ตามพุทธศาสนา มหายัญในกูฏทันตสูตร

2012-02-17T00:36:00.000-08:00

วิเคราะห์มหายัญในกูฏทันตสูตร : อาจารย์อดิศักดิ์ ทองบุญ

ความนำ

ชาวอินเดีย ตั้งแต่ก่อนพุทธกาล จนถึงครั้งพุทธกาลและหลังพุทธกาล มีคติความเชื่อสืบทอดกันมาว่า การบูชายัญเป็นกรณียกิจที่สำคัญและจำเป็นในชีวิต เพราะยัญเป็นของขลังของศักดิ์สิทธิ์ ถ้าทำถูกต้องตามหลักการจริง ๆ จะสามารถบังคับเทพเจ้าให้อำนวยผลที่ปรารถนาแก่ผู้บูชาได้จริง ๆ ไม่ใช่เป็นเพียงการประจบประแจงหรือการอ้อนวอนขอความเมตตาอย่างธรรมดาเท่านั้น และถ้าทำให้เคร่งครัด ยิ่ง ๆ ขึ้นไปจนถึงขั้นสูงสุดที่เรียกว่า มหายัญ

ที่มียัญสมบัติ ๓ องค์ประกอบ ๑๖ ก็สามารถบันดาลให้ผู้บูชาก้าวขึ้นสู่ฐานะเป็นเทพได้ด้วย จึงนิยมทำพิธีบูชายัญกัน มากขึ้น และมีรูปแบบวิธีปฏิบัติหลากหลายขึ้นตามลำดับ เช่น เครื่องบูชายัญต้องประกอบด้วยเนื้อสัตว์ต่าง ๆ จึงต้องมีการฆ่าสัตว์จำนวนมาก ยิ่งมากและหลากหลาย ชนิดเท่าใดก็ยิ่งขลังและศักดิ์สิทธิ์ขึ้นเท่านั้น๒ และมีบัญญัติทางศาสนาว่า การฆ่าสัตว์บูชายัญไม่บาป

โดยทั่วไป การบูชายัญมีส่วนประกอบ ๓ อย่างคือ (๑) ผู้เป็นเจ้าของยัญ ที่เรียกว่า ผู้บูชา (๒) ผู้ประกอบพิธีให้ ที่เรียกว่า ผู้ทำพิธี (๓) เครื่องบูชายัญ ในการบูชามหายัญซึ่งต้องใช้เครื่องบูชามากและหลากหลายนั้น ผู้บูชาที่มีอำนาจทาง การเงินและการเมืองเท่านั้นจึงจะสามรถทำได้ ผู้ทำพิธีบูชายัญให้ถือว่ามีความ สำคัญมาก ต้องเป็นผู้มีความรู้ความเข้าใจในพิธีกรรมต่าง ๆ อย่างถูกต้อง แม่นยำ จริง ๆ มิฉะนั้น ยัญนั้น ๆ จะไม่ขลังไม่ศักดิ์สิทธิ์ หน้าที่นี้จึงสงวนไว้สำหรับพวกพราหมณ์เท่านั้น ผู้ทำพิธีกรรมให้แก่ประชาชนทั่วไป ได้แก่ พราหมณาจารย์ ส่วน ผู้ทำพิธีกรรมให้แก่พระราชาหรือผู้ครองรัฐ ได้แก่ พราหมณ์ปุโรหิต ด้วยเหตุนี้ อำนาจของพราหมณ์จึงมากขึ้น ๆ จนกลายเป็นเทวดาบนดินไปด้วย เพราะเป็นผู้รู้ใจเทพเจ้า

อย่างไรก็ดี มหายัญที่สมบูรณ์แบบ คือ ที่ประกอบด้วย ยัญสมบัติ ๓ ประการและองค์ประกอบอีก ๑๖ ประการ ซึ่งเชื่อถือกันว่า เป็นมหายัญยอดขลังและศักดิ์สิทธิ์นั้น เมื่อตกมาถึงสมัยพุทธกาลได้เลือนลางไปแล้ว พวกพราหมณาจารย์ พราหมณ์ปุโรหิต และพราหมณ์มหาศาลทั้งหลาย จึงไม่เคยพบไม่เคยเห็นคัมภีร์ที่ ว่าด้วยเรื่องนี้เลย ได้ยินแต่ชื่อและคำเล่าลือถึงสรรพคุณเท่านั้น แม้มีผู้ปรารถนาจะประกอบพิธีบูชามหายัญนี้กันมาก ก็ไม่มีผู้ใดทำให้ได้ แต่มีกิตติศัพท์ขจรไปในหมู่พราหมณ์ว่า พระสมณโคดมพุทธเจ้าทรงทราบเรื่องนี้ดี และนี้แหละเป็นที่มาของ กูฏทันตสูตร

                   กูฎทันตพราหมณ์เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า

               ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเสด็จจาริกไปแวะพักในสวนอัมพลัฏฐิกา ใกล้หมู่บ้านพราหมณ์ชื่อขาณุมัต แคว้นมคธ หมู่บ้านนี้ พระเจ้าพิมพิสารพระราชทาน
เป็นพรหมไทย ให้กูฏทันตพราหมณ์ปกครอง ขณะที่พระผู้มีพระภาคประทับที่หมู่บ้านนั้น กูฏทันตพราหมณ์กำลังเตรียมการจัดทำพิธีบูชายัญที่มียัญสมบัติ ๓ ประการ มีองค์ประกอบ ๑๖ ประการ เพื่อความสุขความเจริญของตนเองและประชาชนใน หมู่บ้านของเขา โดยได้เตรียมสัตว์ไว้ฆ่าบูชายัญ จำนวน ๓,๕๐๐ ตัว คือ "
               วัวเพศผู้ ลูกวัวเพศผู้ ลูกวัวเพศเมีย แพะ และแกะ อย่างละ ๗๐๐ ตัว แต่เนื่องจากตนไม่ทราบว่าจะทำพิธีนี้อย่างไรแน่ ทราบแต่ว่าพระผู้มีพระภาคทรงทราบดี ฉะนั้น เมื่อทราบจากพวกพราหมณ์ทั้งหลายว่า พระผู้มีพระภาคเสด็จมาประทับอยู่ที่สวนอัมพลัฏฐิกาแล้ว จึงได้ออกไปเฝ้าทูลถามวิธีประกอบพิธีบูชามหายัญดังกล่าว

พิธีบูชามหายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราช

               พระผู้มีพระภาคตรัสตอบกูฏทันตพราหมณ์ โดยทรงนำพิธีมหาบูชายัญของพระเจ้ามหาวิชิตราชในอดีตกาล มาตรัสเล่าให้ฟัง ดังมีใจความต่อไปนี้
               เรื่องเคยมีมาแล้ว พระเจ้ามหาวิชิตราชมีพระราชทรัพย์มหาศาล ทรงมี พืชพันธุ์ธัญญาหารเต็มท้องพระคลัง ทรงทำสงครามได้ชัยชนะจนได้ครองดินแดนกว้างใหญ่ไพศาล วันหนึ่ง ทรงประสงค์จะทำพิธีบูชามหายัญเพื่อความสุขสวัสดีแก่พระองค์เองสืบต่อไปชั่วกาลนาน จึงทรงปรึกษากับพราหมณ์ปุโรหิตว่าจะทำอย่างไร พราหมณ์ปุโรหิตจึงกราบทูลแนะนำให้ทรงทำเป็นขั้น ๆ ดังนี้

               ขั้นที่ ๑ ให้ทรงปราบโจรผู้ร้ายแบบถอนรากถอนโคน เพื่อมิให้กลับมา เป็นเสี้ยนหนามเบียดเบียนประชาราษฎร์ต่อไปอีก โดยกราบทูลถวายวิธีการปราบโจร ๓ วิธี คือ
               ๑. ให้พระราชทานพันธุ์พืชและอาหารแก่เกษตรกรผู้ขยันในการทำเกษตร
               ๒. ให้พระราชทานต้นทุนแก่ราษฎรผู้ขยันในการค้าขาย
               ๓.ให้พระราชทานอาหารและเงินเดือนแก่ข้าราชการผู้ขยันทำงานในหน้าท
ี่ราชการเมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงปฏิบัติตาม
               คำแนะนำนี้โดยเคร่งครัด ก็ปรากฏว่าได้ผลดีเป็นอย่างยิ่ง คือพระราชทรัพย์เพิ่มพูนมากขึ้น ๆ บ้านเมืองไม่มีโจรผู้ร้าย บ้านเรือนไม่ต้องปิดประตู อาณาประชาราษฎร์อยู่เย็นเป็นสุขกันทั่วหน้า

               ขั้นที่ ๒ ให้มีรับสั่งถึงบุคคลในพระราชอาณาเขต ๔ พวก คือ (๑) พวกเจ้าผู้ครองเมืองต่าง ๆ ที่ขึ้นกับพระเจ้ามหาวิชิตราช (๒) พวกอำมาตย์ราชบริพารผู้ใหญ่ (๓) พวกพราหมณ์มหาศาล (พราหมณ์ผู้มีทรัพย์มาก) (๔) พวกคหบดีมหาศาล (คหบดีผู้มีทรัพย์มาก) เพื่อขอให้บุคคลเหล่านั้นรับทราบการพระราชพิธีบูชามหายัญ และขอความเห็นชอบด้วย ซึ่งปรากฏว่าบุคคลเหล่านั้นได้ตอบรับรองด้วยดี คำรับรองนี้เรียกว่า อนุมัติ ๔ (จากบุคคล ๔ พวก) ถือเป็นองค์ประกอบ ๔ ประการ ในองค์ประกอบทั้งหมด ๑๖ ประการ

               ขั้นที่ ๓ ให้ทรงตรวจหาคุณสมบัติ ๘ ประการของเจ้าของพิธีบูชามหายัญ คือ พระเจ้ามหาวิชิตราชเอง และคุณสมบัติ ๔ ประการของผู้ทำพิธี คือพราหมณ์ปุโรหิต ปรากฏว่าทั้งพระเจ้ามหาวิชิตราชและพราหมณ์ปุโรหิตมีคุณสมบัติครบถ้วนตามตำรา
               พระเจ้ามหาวิชิตราชทรงประกอบด้วยคุณสมบัติ ๘ ประการ คือ
               ๑. ทรงมีชาติกำเนิดดีทั้งฝ่ายพระชนกและฝ่ายพระชนนี ถือปฏิสนธิบริสุทธิ์ดีตลอดเจ็ดชั่วบรรพบุรุษ ไม่มีใครจะคัดค้านตำหนิได้ เพราะอ้างถึงชาติตระกูล
               ๒. มีรูปงดงามน่าดูน่าเลื่อมใส มีพระฉวีวรรณผุดผ่องยิ่งนักดุจพรหม มีพระวรกายดุจพรหม
โอกาสที่จะได้พบเห็นยากนัก
               ๓. ทรงเป็นผู้มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก มีพืชพันธุ์ธัญญาหารเต็มท้องพระคลัง
               ๔. ทรงมีกองทหารที่เข้มแข็ง ประกอบด้วยกองทัพ ๔ เหล่า อยู่ในระเบียบวินัย คอยรับพระบัญชา มีพระบรมเดชานุภาพดังจะเผาผลาญข้าศึกได้ด้วยพระราชอิสริยยศ
               ๕. ทรงมีศรัทธา ทรงเป็นทายก ทรงเป็นทานบดี มิได้ทรงปิดประตู ทรงเป็นดุจโรงทานของสมณพราหมณ์ คนกำพร้า คนเดินทาง วณิพก และยาจก ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลอยู่เนือง ๆ
               ๖. ทรงรู้เรื่องราวที่ได้ถ่ายทอดสืบต่อกันมานั้น ๆ ไว้มาก
               ๗. ทรงทราบความหมายแห่งภาษิตที่ได้ทรงศึกษานั้นว่า นี้คือจุด
มุ่งหมายแห่งภาษิตนี้ ๆ
               ๘. ทรงเป็นบัณฑิต มีพระปรีชาสามารถดำริเรื่องราวในอดีต อนาคต และปัจจุบันได้
พราหมณ์ปุโรหิตประกอบด้วยคุณสมบัติ ๔ ประการ คือ
               ๑. เป็นผู้มีชาติกำเนิดดีทั้งฝ่ายบิดาและฝ่ายมารดา ถือปฏิสนธิบริสุทธิ์ดีตลอดเจ็ดชั่วบรรพบุรุษ ไม่มีใครจะคัดค้านตำหนิได้ เพราะอ้างถึงชาติตระกูล
               ๒. เป็นผู้คงแก่เรียน ทรงจำมันตระ (บทสวด)รู้จบไตรเทพ พร้อมทั้งนิฆัณฑุศาสตร์ (ว่าด้วยอภิธานศัพท์ในพระเวท) เกฏุภศาสตร์ (ว่าด้วยกฎการใช้ถ้อยคำในพิธีกรรม) อักษรศาสตร์ และประวัติศาสตร์ เข้าใจตัวบทและไวยากรณ์ ชำนาญโลกายตศาสตร์ (ว่าด้วยวาทศิลป์) และศาสตร์ว่าด้วยลักษณะมหาบุรุษ
               ๓. เป็นผู้มีศีล มีศีลที่เจริญ ประกอบด้วยศีลที่เจริญ
               ๔. เป็นบัณฑิต มีปัญญาเฉียบแหลมลำดับที่ ๑ หรือที่ ๒ ในบรรดาพราหมณ์ผู้รับการบูชา
จึงเป็นอันได้องค์ประกอบของมหายัญครบทั้ง ๑๖ ประการ (อนุมัติ ๔ คุณสมบัติของพระเจ้ามหาวิชิตราช ๘ และของพราหมณ์ปุโรหิต ๔) จากนั้นพราหมณ์ปุโรหิต ได้กราบทูลอธิบายเหตุผลให้ทรงสบายพระทัยว่า ผู้เป็นเจ้าของ พิธีบูชามหายัญที่มีองค์ประกอบครบ ๑๖ ประการอย่างนี้จะไม่มีผู้ใดครหานินทาได้ในภายหลัง

               ขั้นที่ ๔ ให้ทรงวางพระทัยในการบูชามหายัญทั้ง ๓ กาล คือ (๑) ก่อนการบูชา ต้องไม่ทรงเดือดร้อนพระทัยว่า กองโภคสมบัติอันยิ่งใหญ่ของเราจักสิ้นเปลืองไป (๒) ขณะทำการบูชา ต้องไม่ทรงเดือดร้อนพระทัยว่า กองโภคสมบัติอันยิ่งใหญ่ของเรากำลังสิ้นเปลืองไป (๓) หลังบูชาแล้ว ต้องไม่ทรงเดือดร้อนพระทัยว่า กองโภคสมบัติอันยิ่งใหญ่ของเราได้สิ้นเปลืองไปแล้ว ทั้ง ๓ ประการนี้เรียกว่า ยัญสมบัติ คือคุณสมบัติของมหายัญ ๓ ประการ

               ขั้นที่ ๕ ให้ทรงวางพระทัยในผู้มารับทาน ซึ่งจะมีทั้งคนดีและคนไม่ดีปะปนกัน โดยให้ทรงตั้งพระทัยว่า จะทรงเจาะจงให้แก่ผู้ที่งดเว้นจากอกุศลกรรมบถ ๑๐ เท่านั้น

               ขั้นที่ ๖ ในการทำพิธีบูชายัญนั้น จะต้องไม่มีการฆ่าวัว แพะ แกะ ไก่ สุกร และสัตว์นานาชนิด จะต้องไม่มีการตัดหญ้าคา พวกทาสกรรมกรของพระเจ้ามหา วิชิตราชก็ไม่ต้องถูกบังคับให้ทำสิ่งที่ตนไม่ต้องการ สิ่งที่ต้องใช้ในพิธีมีเพียงเนยใส น้ำมัน เนยข้น นมเปรี้ยว น้ำผึ้ง และน้ำอ้อยเท่านั้น

               เมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงเตรียมการเสร็จตามขั้นตอนนั้นแล้ว พวกเจ้าผู้ครองเมือง พวกอำมาตย์ พวกพราหมณ์มหาศาล และพวกคหบดีมหาศาลได้นำทรัพย์พวกละจำนวนมากมาถวายร่วมในพิธีนั้น แต่พระเจ้ามหาวิชิตราชไม่ทรงรับ กลับพระราชทานพระราชทรัพย์ให้แก่บุคคลเหล่านั้นอีกด้วย ทั้งนี้ ทรงให้เหตุผลว่า พระราชทรัพย์ของพระองค์มาจากภาษีอากรที่ชอบธรรมของราษฎรนั่นเอง บุคคล ทั้ง ๔ พวกจึงได้จัดตั้งโรงทานขึ้นในทิศทั้ง ๔ ของหลุมยัญ คือ พวกเจ้าผู้ครองเมืองตั้งโรงทานในทิศตะวันออก พวกอำมาตย์ในทิศใต้ พวกพราหมณ์มหาศาลในทิศ ตะวันตก และพวกคหบดีในทิศเหนือ แล้วทำการแจกทานไปพร้อม ๆ กับพระเจ้ามหาวิชิตราช

เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสเล่าจบ พราหมณ์ทั้งหลายในที่ประชุมนั้นพากัน ส่งเสียงแซ่ซ้องสรรเสริญ ส่วนกูฏทันตพราหมณ์นั่งนิ่งงงงัน จนพวกพราหมณ์ ซักถามว่า ทำไมไม่แสดงความยินดี กูฏทันตพราหมณ์ตอบว่า ทำไมจะไม่ยินดี ใครไม่ชื่นชมยินดีศีรษะแตกแน่ ๆ แต่กำลังงง ไม่ทราบว่า ทรงทราบเรื่องนี้ได้อย่างไร เพราะไม่ทรงใช้คำว่า "เราได้สดับมาอย่างนี้" หรือ "เรื่องนี้ควรเป็นอย่างนี้" แต่ทรงใช้ว่า "เรื่องเคยมีมาแล้ว" จึงทูลถามพระผู้มีพระภาค ก็ได้รับคำตอบว่า พระองค์ คือพราหมณ์ปุโรหิตผู้อำนวยการบูชามหายัญนั้น และทรงยืนยันว่า การบูชามหายัญครั้งนั้นทำให้ไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ได้จริง ๆ

               กูฏทันตพราหมณ์ทูลถามว่า ยังมียัญอย่างอื่นที่เตรียมการน้อย แต่มีผลมากกว่ามหายัญดังกล่าวหรือไม่ ตรัสตอบว่า มี คือนิตยทาน (การให้ทานที่ทำสืบต่อกันมา ถวายเจาะจงบรรพชิตผู้มีศีล)
ทูลถามว่า มียัญอย่างอื่นที่เตรียมการน้อย แต่มีผลมากกว่านิตยทาน หรือไม่ ตรัสตอบว่า มี คือการสร้างวิหารอุทิศถวายแก่สงฆ์จากทิศทั้ง ๔
               ทูลถามว่า มียัญอย่างอื่นที่เตรียมการน้อย แต่มีผลมากกว่าการสร้างวิหาร หรือไม่ ตรัสตอบว่า มี คือการถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง
               ทูลถามว่า มียัญอย่างอื่นที่เตรียมการน้อย แต่มีผลมากกว่าการถึง
พระรัตนตรัยหรือไม่ ตรัสตอบว่า มี คือการสมาทานศีล ๕
               ทูลถามว่า มียัญอย่างอื่นที่เตรียมการน้อย แต่มีผลมากกว่าการสมาทาน ศีล ๕ หรือไม่ ตรัสตอบว่า มี คือการออกบวชประพฤติพรหมจรรย์ ตั้งอยู่ในศีล ๓ ชั้น คือ จูฬศีล มัชฌิมศีล และมหาศีล บำเพ็ญสมถกรรมฐานจนได้ฌาน ๔ แล้วเจริญวิปัสสนากรรมฐานต่อไปจนได้วิชชา ๘ บรรลุอรหัตตผล ๒
               กูฏทันตพราหมณ์เลื่อมใสในพระธรรมเทศนา ประกาศตนเป็นอุบาสก ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งตลอดชีวิต แล้วสั่งให้ปล่อยสัตว์ทั้งหมดที่เตรียมไว้ เมื่อได้ฟังอนุปุพพิกถาต่อไปอีกก็ได้บรรลุเป็นพระโสดาบัน

วิเคราะห์มหายัญในกูฎทันตสูตร

               ๑. พระปรีชาสามารถในการสอน
               เมื่อกูฏทันตพราหมณ์ทูลขอให้บอกวิธีการประกอบมหายัญซึ่งมียัญสมบัติ ๓ ประการมีองค์ประกอบ ๑๖ ประการที่เชื่อกันว่าเป็นยัญชั้นสูงสุด สามารถอำนวยผลสูงสุดให้แก่ผู้บูชา แต่ไม่มีใครรู้แน่ชัด พระพุทธองค์จึงทรงวางแผนการสอนเพื่อนำไปสู่เป้าหมาย คือ หลักไตรสิกขา(ศีล สมาธิและปัญญา)ของพระองค์
               เริ่มต้น ทรงสร้างศรัทธาในมหายัญตามความเชื่อของพราหมณ์ โดยทรง นำเรื่องการประกอบพิธีบูชามหายัญซึ่งมีคุณสมบัติ ๓ ประการ มีองค์ประกอบ ๑๖ ประการ ของพระเจ้ามหาวิชิตราชมาเล่าให้ฟังอย่างละเอียดเป็นขั้นเป็นตอน ทรงเน้นถึงการตระเตรียมการกันอย่างมโหฬาร เพื่อปูทางไปสู่เป้าหมายดังกล่าวและทรงทำได้สำเร็จ เพราะกูฏทันตพราหมณ์และคณะเชื่อว่าเป็นเรื่องจริงและให้ผลได้จริง แต่เพราะทรงเน้นถึงการเตรียมการอย่างมโหฬาร ทำให้กูฏทันตพราหมณ์ทูลถามต่อไปถึงการบูชายัญที่มีการเตรียมการน้อย แต่มีผลมาก ซึ่งเข้าเป้าหมายของพระองค์

              ๒. ทรงให้ทรรศนะปฏิวัติแนวความคิดทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง
               พระพุทธองค์ในฐานะพราหมณ์ปุโรหิต ได้ให้คำแนะนำแก่พระเจ้ามหา วิชิตราชเป็นเชิงปฏิวัติแนวความคิดทางสังคม เศรษฐกิจและการเมืองในสมัยนั้นดังนี้

               ๒.๑ ทรรศนะปฏิวัติแนวความคิดทางสังคม
                              ๒.๑.๑ เปลี่ยนแนวความคิดเรื่องการบูชายัญด้วยการฆ่าสัตว์นานาชนิด เป็นการบูชาด้วยการไม่ฆ่าสัตว์ แต่ให้ใช้เนยใส น้ำมัน เนยข้น นมเปรี้ยว น้ำผึ้ง และน้ำอ้อยแทน โดยไม่ต้องสร้างความเดือดร้อนให้แก่คนและสัตว์ ไม่ต้องตัดไม้ทำลายป่าและธรรมชาติ
                              ๒.๑.๒ เปลี่ยนความเชื่อจากเดิมที่เชื่อว่ามหายัญที่มียัญสมบัติ ๓ ประการมีองค์ประกอบ ๑๖ ประการ มีผลมาก เป็นความเชื่อใหม่ คือเชื่อว่า มหายัญนั้น มีการเตรียมการมาก แต่มีผลน้อยกว่านิตยทานที่ทำกันสืบ ๆ มา เริ่มตั้งแต่ชั้นต่ำสุด คือ การถวายทานเจาะจงบรรพชิตผู้มีศีล (หมายถึงปุคคลิกทาน ซึ่งมีผลน้อยกว่สังฆทาน) ทั้ง ๆ ที่มีการเตรียมการน้อยกว่า เหตุผลที่มหายัญมีผลน้อยกว่านิตยทานชั้นต่ำ เพราะมหายัญทั่วไปมีการฆ่าสัตว์ ผู้มีศีลสมบูรณ์ เช่น พระอรหันต์จะไม่ไปรับทานในพิธีนั้น ทำให้ขาดองค์แห่งทานที่สำคัญไป คือ ปฏิคาหกที่เป็นทักขิไณยบุคคล
               อนึ่ง ยัญสมบัติหรือคุณสมบัติของมหายัญ ๓ ประการนั้น พระผู้มี พระภาคทรงสอนไว้ในที่อื่น ๆ เหมือนกัน แต่เรียกกันว่า เจตนาสัมปทา ความถึงพร้อมแห่งเจตนาในการให้ทาน หมายถึง จิตที่เป็นโสมนัสประกอบด้วยปัญญาทั้ง ๓ กาล คือ ก่อนให้ ขณะให้ และหลังให้ ทำให้ทานนั้นมีผลมาก

               ๒.๒ ทรรศนะปฏิวัติแนวความคิดทางเศรษฐกิจ
               เมื่อพระเจ้ามหาวิชิตราชทรงปรึกษากับพราหมณ์ปุโรหิตว่า พระองค์มีโภคสมบัติที่เป็นของมนุษย์เป็นอย่างมาก ทรงรบชนะได้ครองดินแดนกว้างใหญ่ไพศาล จึงทรงปรารถนาจะบูชามหายัญที่จะอำนวยประโยชน์สุขแก่พระองค์ตลอดกาลนาน
               พราหมณ์ปุโรหิตกราบทูลแนะนำว่า บ้านเมืองขณะนั้นมีโจรผู้ร้ายมาก มีการปล้นบ้าน ปล้นนิคม ปล้นเมืองหลวง ดักจี้ในทางเปลี่ยว จึงไม่ควรฟื้นฟูพิธีพลีกรรมขึ้นมาในช่วงนั้น ควรปราบโจรผู้ร้ายให้หมดสิ้นไปก่อน แล้วกราบทูลวิธีปราบโจรแนวใหม่ในลักษณะปฏิวัติแนวความคิดเดิม ดังนี้
                              ๒.๒.๑ วิธีปราบโจรแบบเดิม
               วิธีที่พระเจ้ามหาวิชิตราชทรงคิดจะปราบโจรผู้ร้ายโดยจับมาประหารชีวิตก็ดี จองจำก็ดี
ปรับไหมก็ดี ตำหนิโทษก็ดี เนรเทศก็ดี ไม่ใช่วิธีที่ดี เพราะไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ โจรที่พ้นโทษแล้วก็จะกลับมาสร้างความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนต่อไปอีก
                              ๒.๒.๒ เปลี่ยนหลักพัฒนาเศรษฐกิจขั้นมูลฐาน
               พราหมณ์ปุโรหิตกราบทูลให้แก้ที่ต้นเหตุ คือความยากจนของคนด้วยวิธีปราบโจร
แบบถอนรากถอนโคน ๓ วิธี (ดูข้อเสนอขั้นที่ ๑) ซึ่งเป็นหลักพัฒนาเศรษฐกิจขั้นมูลฐานนั่นเอง คือวิธีที่ ๑ ได้แก่การบำรุงและส่งเสริมการเกษตรของชาวไร่ชาวนา วิธีที่ ๒ ได้แก่การบำรุงและส่งเสริมกิจการธุรกิจของพ่อค้า แม่ค้า และวิธีที่ ๓ ได้แก่การบำรุงและส่งเสริมงานราชการของข้าราชการ ซึ่งทำให้เกิดผลมาแล้วในรัชสมัยของพระเจ้ามหาวิชิตราช คือเมื่อไม่มีคนจน บ้านเมืองก็สงบสุขและมีรายได้เข้าพระคลังมหาสมบัติอย่างมหาศาล
               วิธีการปราบโจรแบบถอนรากถอนโคนของพราหมณ์ปุโรหิตนี้ ถ้าเทียบกับราชสังคหวัตถุ คือ หลักการสงเคราะห์ของพระมหากษัตริย์ตามแนวพุทธ จะเห็นว่าเข้ากันได้ดี ราชสังคหวัตถุมี ๔ ประการ คือ
               ๑. สสฺสเมธํ ความฉลาดในการบำรุงพืชพันธุ์ธัญญาหาร หมายถึงรู้จักบำรุงและส่งเสริมการเกษตร
               ๒. ปุริสเมธํ ความฉลาดในการบำรุงข้าราชการ หมายถึง รู้จักบำรุงและส่งเสริมคนดีมีความสามารถของบ้านเมือง
               ๓. สมฺมาปาสํ ความฉลาดในการผูกผสานร่วมใจประชาชนด้วยการบำรุงและส่งเสริมอาชีพ เช่น ให้คนจนกู้ยืมเงินไปลงทุนสร้างตัวด้วยธุรกิจต่าง ๆ มีพาณิชกรรม เป็นต้น
               ๔. วาชไปย หรือ วาจาเปยฺย ความมีวาจาดูดดื่มน้ำใจคน หมายถึง รู้จักพูดให้ผู้ฟังเชื่อถือ นิยมรักใคร่ เข้าใจดีต่อกัน จนสมานสามัคคีต่อกัน ๑
               ๒.๓ ทรรศนะปฏิวัติแนวคิดทางการเมือง
                              ๒.๓.๑ การปกครองแบบธรรมาธิปไตย
               พระเจ้ามหาวิชิตราชที่พระพุทธองค์ทรงนำมาเล่าให้กูฏทันตพราหมณ์ฟังนั้น เห็นได้ชัดว่า ทรงเป็นจักรพรรดิราช หรือ ราชาธิราช เพราะทรงรบชนะ มีเมืองขึ้นมากมาย แต่ละเมืองก็มีพระราชาปกครอง ระบอบการปกครองต้องเป็นแบบราชา ธิปไตย แต่เห็นได้ชัดเช่นเดียวกันว่า ทรงปกครองโดยธรรม ทรงถือธรรมคือความถูกต้องเป็นหลัก เช่น ทรงดำเนินตามคำแนะนำที่ชอบด้วยเหตุผลของปุโรหิตทุก ประการ ไม่ทรงรับของที่บรรดาเจ้าประเทศราช พวกอำมาตย์ ราชบริพารผู้ใหญ่ พวกพราหมณ์มหาศาลและพวกคหบดีมหาศาลนำมาถวาย จึงอาจเรียกระบอบการปกครองของพระองค์ว่าเป็นแบบธรรมาธิปไตยก็ได้
                              ๒.๓.๒ องค์ประกอบ ๑๖ ประการของมหายัญ
               ถ้าพิจารณาองค์ประกอบ ๑๖ ประการของมหายัญให้ลึกซึ้ง จะเห็นว่าเป็นหลักการปกครองหรือหลักรัฐศาสตร์ที่ทันสมัยที่สุด กล่าวคือ การตรวจและแสดงคุณสมบัติ ๘ ประการของพระเจ้ามหาวิชิตราช เทียบได้กับการแสดงวิสัยทัศน์ของนักปกครองในสมัยนี้ การตรวจและแสดงคุณสมบัติ ๔ ประการของพราหมณ์ ปุโรหิต ก็เทียบได้กับการแสดงวิสัยทัศน์ของข้าราชการชั้นสูง ผู้สนองงานของ นักปกครอง ส่วนอนุมัติ ๔ ที่ได้จากบุคคล ๔ พวก คือ (๑) พวกเจ้าผู้ครองเมือง หรือเจ้าประเทศราช (๒) พวกมหาอำมาตย์ราชบริพาร (๓) พวกพราหมณ์มหาศาล (๔) พวกคหบดีมหาศาล เทียบได้กับประชามติที่ได้จากการทำประชาพิจารณ์ นั่นเอง
                              ๒.๓.๓ หลักการพัฒนาคน
               หลักการปราบโจรแบบถอนรากถอนโคนที่กล่าวมาข้างต้น นอกจากเป็นหลักการพัฒนาเศรษฐกิจขั้นมูลฐานแล้ว ยังจัดได้ว่าเป็นหลักการพัฒนาคนตามมุมมองทางการเมืองได้ด้วย เพราะมุ่งพัฒนาอาชีพของคน เท่ากับเป็นการสร้างคนให้มีความรู้ความสามารถในอาชีพการงานของตน อันเป็นเหตุให้ก้าวพ้นจากความยากจน เป็นคนมั่งมีขึ้นได้
               อนึ่ง ในพระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคทรงแสดงหลักการพัฒนาคนแบบ ยั่งยืนไว้ด้วย และถือว่าเป็นเป้าหมายของพระองค์ นั่นคือหลักการพัฒนาทางจิตจากระดับต่ำไปหาระดับสูง เริ่มจากการบูชามหายัญ ที่มีการเตรียมการมาก แต่มี ผลน้อย ไปหานิตยทานขั้นต่ำที่เจาะจงบุคคลผู้มีศีล ซึ่งหมายถึงปุคคลิกทาน เลื่อน ขึ้นสู่สังฆทาน เช่น การสร้างวิหารถวายสงฆ์ แล้วเลื่อนชั้นขึ้นเป็นการนับถือ พระรัตนตรัยหรือไตรสรณคมน์
               การรักษาศีล การเจริญสมถกรรมฐานจนได้ฌาน แล้วใช้ฌานเป็นฐานเจริญวิปัสสนากรรมฐานต่อไปจนได้วิชชา ๘ บรรลุเป็นพระ อรหันต์อันเป็นอริยบุคคลชั้นสูงสุด

สรุป

               มีพระสูตรจำนวนไม่น้อยที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อปฏิรูปแนวความคิดทาง สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของสังคมอินเดียสมัยนั้นซึ่งเป็นแนวความคิดแบบพราหมณ์มาเป็นแนวความคิด
แบบพุทธ ดังเรื่องมหายัญในกูฏทันตสูตรนี้ ถ้ามีผู้สนใจช่วยกันศึกษาวิเคราะห์พระสูตรเหล่านี้ในเชิงวิชาการอย่างจริงจัง แล้วนำมาเป็นแนวพัฒนาสังคม เศรษฐกิจและการเมืองของสังคมไทยในปัจจุบัน ก็จะเกิดประโยชน์แก่ชาติและประชาชนได้อย่างมาก จึงขอเสนอเพื่อพิจารณา

บรรณานุกรม

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, มหาจุฬาเตปิฏกํ, เล่ม ๙, ๑๕, ๒๑.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณ
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,ราชวิทยาลัย ๒๕๓๙, เล่ม ๙, ๑๕, และ ๒๑.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,ทีฆนิกาย สุมงฺคลวิลาสินี สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,ธมฺมปทฏฺฐกถา ภาค ๓.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,สํยุตฺตนิกาย สารตฺถปกาสินี สคาถวคฺคอฏฺฐกถา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,องฺคุตฺตรนิกาย มโนรถปูรณี ทุกาทินิปาตอฏฺฐกถา.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,องฺคุตฺตรนิกาย สารตฺถม�ฺชุสา องฺคุตฺตรฏีกา.

_______________

๑ ในทีฆนิกาย สีลขันธวรรค พระไตรปิฏก เล่ม ๙ ดู พระไตรปิฏกภาษาไทย
               ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ๒๕๓๙,ข้อ ๓๒๓-๓๕๘, หน้า ๑๒๕-๑๕๐.
๒ ดู สํ.ส. (แปล) ๑๕/๑๒๐/๑๓๘-๑๓๙; ธมฺมปทฏฺฐกถา (ฉบับมหาจุฬาฯ) ภาค ๓ หน้า ๑๐๐-๑๐๒;
               องฺจตุกฺก.ฏีกา๒/๓๙/๓๗๑-๓๗๒ ประกอบ
๓ ดู รายละเอียดในพรหมชาลสูตรและสามัญญผลสูตร ในทีฆนิกาย สีลขันธวรรค พระไตรปิฏก เล่ม ๙;
               ดู เวลามสูตร ในองฺ.นวก. (แปล) ๒๓/๒๐/๔๗๐ ประกอบ
๓ สํ.ส. (แปล) ๑๕/๑๒๐/๑๓๘-๑๓๙; สํ.อ. ๑/๑๒๐/๑๓๔-๑๓๙: องฺ.จตุกฺก. (แปล) ๒๑/๓๙/๖๔-๖๖;
               องฺจตุกฺก.อ. ๒/๓๙/๓๔๐-๓๔๑

สาระอนุพุทธ จากพระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า เรื่อง พระนันทะ กับนาง อัปสร 500 (หลุดออกจากกาม)

2012-02-16T02:58:00.000-08:00

เรื่อง พระนันทะ กับนาง อัปสร 500 (หลุดออกจากกาม)

 ๒. นันทสูตร
   [๖๗] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
       สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของท่านอนาถบิณฑิก
เศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล ท่านพระนันทะพระภาดาของพระผู้มีพระภาค
โอรสของพระมาตุจฉา ได้บอกแก่ภิกษุเป็นอันมากอย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมไม่
ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ ไม่สามารถจะทรงพรหมจรรย์อยู่ได้ ผมจะบอกคืนสิกขาลาเพศ
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้ว นั่งอยู่ ณ ที่ควร

ส่วนข้างหนึ่งครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระนันทะ
พระภาดาของพระผู้มีพระภาค โอรสของพระมาตุจฉา ได้บอกแก่ภิกษุเป็นอันมากอย่างนี้ว่า ดูกร
ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ ไม่สามารถจะทรงพรหมจรรย์ ผมจะบอก
คืนสิกขาลาเพศ ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุรูปหนึ่งว่า มาเถิดภิกษุ เธอจงเรียก
นันทภิกษุมาตามคำของเราว่าดูกรท่านนันทะพระศาสดารับสั่งให้หาท่าน ภิกษุนั้นทูลรับ
พระผู้มีพระภาคแล้วเข้าไปหาท่านพระนันทะถึงที่อยู่ ครั้นแล้ว ได้กล่าวกะท่านพระนันทะว่า
ดูกรท่านนันทะ พระศาสดารับสั่งให้หาท่าน ท่านพระนันทะรับคำภิกษุนั้นแล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มี
พระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้ว นั่งอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถาม
ท่านพระนันทะว่า ดูกรนันทะ ได้ยินว่า เธอได้บอกแก่ภิกษุเป็นอันมากอย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มี
อายุทั้งหลาย ผมไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ ฯลฯ ผมจักบอกคืนสิกขาลาเพศ ดังนี้จริงหรือ
ท่านพระนันทะกราบทูลว่า จริง พระเจ้าข้า ฯ
     พ. ดูกรนันทะ ท่านไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ จักไม่สามารถทรงพรหมจรรย์ไว้ได้
จักบอกคืนสิกขาลาเพศเพื่อเหตุไรเล่า ฯ
     น. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อข้าพระองค์ออกจากเรือน นางสากิยานีผู้ชนบทกัลยาณี
มีผมอันสางไว้กึ่งหนึ่งแลดูแล้ว ได้กล่าวกะข้าพระองค์ว่า ข้าแต่พระลูกเจ้า ขอพระลูกเจ้าพึงด่วน
เสด็จกลับมา ข้าพระองค์ระลึกถึงคำของนางนั้นจึงไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ ไม่สามารถจะ
ทรงพรหมจรรย์ไว้ได้ จักบอกคืนสิกขาลาเพศ ฯ
     ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงจับท่านพระนันทะที่แขน แล้วทรงหายจากพระวิหารเชตวัน
ไปปรากฏในเหล่าเทวดาชั้นดาวดึงส์ เหมือนบุรุษมีกำลังพึงเหยียดแขนที่คู้ หรือพึงคู้แขนที่เหยียด
ฉะนั้น ฯ

      [๖๘] ก็สมัยนั้นแล นางอัปสรประมาณ ๕๐๐ มีเท้าดุจนกพิราบมาสู่ที่บำรุงของท้าว
สักกะจอมเทพ ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสกะท่านพระนันทะว่า ดูกรนันทะ เธอเห็นนาง
อัปสร ๕๐๐ เหล่านี้ผู้มีเท้าดุจนกพิราบหรือไม่ ท่านพระนันทะทูลรับว่า เห็น พระเจ้าข้า ฯ
   พ. ดูกรนันทะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน นางสากิยานีผู้ชนบทกัลยานี หรือ
นางอัปสรประมาณ ๕๐๐ เหล่านี้ ซึ่งมีเท้าดุจนกพิราบไหนหนอแลมีรูปงามกว่า น่าดูกว่า หรือ
น่าเลื่อมใสกว่า ฯ
   น. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ นางลิงผู้มีอวัยวะใหญ่น้อยถูกไฟไหม้ หูและจมูกขาด ฉันใด
นางสากิยานีผู้ชนบทกัลยานีก็ฉันนั้นแล เมื่อเทียบกับนางอัปสรประมาณ ๕๐๐ เหล่านี้ ย่อมไม่

เข้าถึงเพียงหนึ่งเสี้ยว ไม่เข้าถึงเพียงส่วนหนึ่งของเสี้ยว ไม่เข้าถึงเพียงการเอาเข้าไปเปรียบว่า
หญิงนี้เป็นเช่นนั้น  ที่แท้นางอัปสรประมาณ ๕๐๐ เหล่านี้มีรูปงามกว่า น่าดูกว่า และน่าเลื่อมใส
กว่าพระเจ้าข้า ฯ
   พ. ยินดีเถิดนันทะ อภิรมย์เถิดนันทะ เราเป็นผู้รับรองเธอเพื่อให้ได้นางอัปสรประมาณ
๕๐๐ ซึ่งมีเท้าดุจนกพิราบ ฯ
   น. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ถ้าพระผู้มีพระภาคทรงรับรองข้าพระองค์เพื่อให้ได้นางอัปสร
ประมาณ ๕๐๐ ซึ่งมีเท้าดุจนกพิราบไซร้ ข้าพระองค์จักยินดีประพฤติพรหมจรรย์ พระเจ้าข้า ฯ
   ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงจับท่านพระนันทะที่แขน แล้วทรงหายจากเทวดาชั้น
ดาวดึงส์ ไปปรากฏที่พระวิหารเชตวัน เหมือนบุรุษมีกำลังพึงเหยียบแขนที่คู้ หรือคู้แขนที่เหยียด
ฉะนั้น ภิกษุทั้งหลายได้สดับข่าวว่า ท่านพระนันทะพระภาดาของพระผู้มีพระภาค โอรสของ
พระมาตุจฉา ประพฤติพรหมจรรย์เพราะเหตุแห่งนางอัปสร ได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคเป็น
ผู้รับรองท่าน เพื่อให้ได้นางอัปสรประมาณ ๕๐๐ ซึ่งมีเท้าดุจนกพิราบ ฯ

      [๖๙] ครั้งนั้นแล ภิกษุทั้งหลายผู้เป็นสหายของท่านพระนันทะ ย่อมร้องเรียกท่าน
พระนันทะด้วยวาทะว่าเป็นลูกจ้าง และด้วยวาทะว่าผู้อันพระผู้มีพระภาคทรงไถ่มาว่า ได้ยินว่า ท่าน
พระนันทะเป็นลูกจ้าง ได้ยินว่า ท่านพระนันทะเป็นผู้ที่พระผู้มีพระภาคทรงไถ่มา ท่านประพฤติ
พรหมจรรย์เพราะเหตุนางอัปสรได้ยินว่า พระผู้มีพระภาคทรงเป็นผู้รับรองท่าน เพื่อให้ได้นาง
อัปสร ๕๐๐ซึ่งมีเท้าดุจนกพิราบ ฯ

      ครั้งนั้นแล ท่านพระนันทะอึดอัดระอาเกลียดชังด้วยวาทะว่า เป็นลูกจ้างและด้วยวาทะ
ว่าเป็นผู้อันพระผู้มีพระภาคทรงไถ่มาของพวกภิกษุผู้เป็นสหาย จึงหลีกออกจากหมู่อยู่ผู้เดียว ไม่
ประมาท มีความเพียร มีใจเด็ดเดี่ยวอยู่ไม่นานนักก็กระทำให้แจ้งซึ่งที่สุดแห่งพรหมจรรย์อัน
ยอดเยี่ยม ที่กุลบุตรทั้งหลายออกบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบต้องการนั้น ด้วยปัญญาอันยิ่งด้วย
ตนเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ รู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว กิจที่ควรทำทำสำเร็จแล้ว
กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี ก็ท่านพระนันทะได้เป็นพระอรหันต์รูปหนึ่งในจำนวนพระ
อรหันต์ทั้งหลาย ฯ

       [๗๐] ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามล่วงไปแล้ว เทวดาตนหนึ่งมีวรรณะงามยิ่งนัก ยัง
พระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่างไสว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้ว ได้

      ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
ท่านพระนันทะพระภาดาของพระผู้มีพระภาค โอรสของพระมาตุจฉาทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุติ ปัญญา
วิมุติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่
แม้ญาณก็ได้เกิดขึ้นแก่พระผู้มีพระภาคว่า พระนันทะทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุติปัญญาวิมุติ อันหา
อาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ ฯ
      ครั้นพอล่วงราตรีนั้นไป ท่านพระนันทะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคม
แล้ว นั่งอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
พระผู้มีพระภาคทรงรับรองข้าพระองค์เพื่อให้ได้นางอัปสร ๕๐๐ ผู้มีเท้าดุจนกพิราบ ข้าพระองค์ขอ
ปลดเปลื้องพระผู้มีพระภาคจากการรับรองนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรนันทะ แม้เราก็กำหนด
รู้ใจของเธอด้วยใจของเราว่า นันทะทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุติ ปัญญาวิมุติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะ
อาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ แม้เทวดาก็ได้บอกเนื้อความนี้
แก่เราว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระนันทะพระภาดาของพระผู้มีพระภาคโอรสของพระมาตุจฉา
ทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุติ ปัญญาวิมุติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไป ด้วยปัญญา
อันยิ่งเองในปัจจุบัน เข้าถึงอยู่ ดูกรนันทะ เมื่อใดแล จิตของเธอหลุดพ้นแล้วจากอาสวะ
ทั้งหลายเพราะไม่ถือมั่น เมื่อนั้น เราพ้นแล้วจากการรับรองนี้ ฯ

ลำดับนั้นแล พระผู้มีพระภาคทรงทราบเนื้อความนี้แล้ว ทรงเปล่งอุทานนี้ในเวลานั้นว่า
   ภิกษุใดข้ามเปือกตมคือกามได้แล้ว ย่ำยีหนาม คือกามได้แล้ว ภิกษุนั้น
   บรรลุถึงความสิ้นโมหะ ย่อมไม่หวั่นไหวในเพราะสุขและทุกข์ ฯ

พระไตรปิฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ (ภาษาไทย) เล่มที่ ๒๕

พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต


นางอัปสร นางฟ้าเทวดา

พระสูตรนี้เป็นพระสูตรที่ข้าพเจ้าชอบมาก และทำให้มีความรูสึก ยังอยากจะบวชต่อไป

ทุกครั้งที่จิตจะส่งออกนอก ตาไปกระทบรูป งาม สวยๆอย่างนี้ ทำให้มีความรู้สึกเกิดเวทนาขึ้น

มันก็อยากจะสึกไปมีครอบครัว มีแฟนไปตามภาษาโลก นี้เป็นในพรรษาเเรกๆ

บังเอิญไปเจอรูปภาพข้างบน ที่พระพุทธเจ้าพานันทะไปบนสวรรศ์ มีนางอัปสร มากมาย

ตอนเเรกก็ไม่รู้ว่า เป็นภาพบรรยายอะไร เลยเข้าไปหาข้อมูลใน พระไตรปิฎก สยามรัฐ

ก็เจอ เนื้อหาในพระสูตร เรียกว่า นันทสูตร

อ่านไป ก็เข้าใจไม่ยากเลย ทีนี้ความคิด จิตก็ลุกโพรงเข้ามา ทำให้เห็นว่า

ไอ้ความงามความสวย ที่เราหลงๆกันอยู่นี้ มันงามมันสวยมันปรุงแต่ง

ไปเท่าไหรไม่หมดจริงๆ ไอ้คนนู้นก็สวย คนนู้นสวยกว่า คนนั้นสวยกว่าอีก

ตา มันเห็นไปปรุงแต่ง รูป เเล้วเกิดเกิดตัณหา ภพชาติ ..วนเวียนไม่สิ้นสุด

สรุปว่า บ้าอยู่คนเดียว นี้ไม่รู้จักพิจารณาด้วยปัญญา ไม่เห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

ต่อมาเมื่อใจส่งออกก็พิจารณา ว่า ร่างกาย สังขาร เป็นของมิ ใช่ ตัว ใช่ตน ให้เห็นจนว่า

จิตมันเคยชิน เห็นความไม่น่าหลง ต่างๆ และพิจารณาไปอยู่เรื่อยๆ ไม่ได้ฟุ้งซ่าน

เเต่มองให้คลายความหลงในกาม ให้เห็นความจริง ก็มาดูที่ตัวเราเองทุกครั้ง

ว่า มันสกปรก ไม่สะอาด พิจารณา อสุภในตัวเอง นี้คลายหลง

มองอะไรไม่ได้มองเห็นแบบคนอื่น แต่มันพิจารณา เห็นอย่างนี้ ไม่ได้รังเกียจ

เพราะ มันเป็นของมันอย่างนั้น แต่มองให้ตัวกิเลศ อวิชชา นี้มันปลง ถ้าไม่

พิจารณาตัว สัตว์ อวิชชาตัวสร้างกิเลศนี้ ก็จะยังมีกำลัง เคยชินกับ รูปราคะ ต่อไป

จนมันหนาและปราบข่มยาก ขัดขวางต่อมรรคผล ดั่งนี้ขอฝากเพื่อนพระที่จะมีวิธีคลายจากกามราคะ ต้องหัดมองพิจารณา อยู่บ่อยๆอย่าให้ขาด หรือ ลืมหลงแล้วกัน มันจะเคยชิน จิตมันจะปล่อยวาง

ตามอัติโนมัติ คนอื่นมันหลง มันชอบ มันวุ่นวาย จิตกระสับกระส่าย เรานี้เหนือกว่านั้น

คือ พ้นจากสภาพ อย่างฝึกนี้มีผลอาจได้บ้าง มากบ้าง อย่างน้อยก็ยังดีอยู่ ให้ขึ้นชื่อ ว่า พระเสขะ ผู้ทำความเพียรเพื่อเผากิเลศ นี้เรียกว่า เนื้อนาบุญ ยังเป็นศากยบุตร ของพระศาสดา นั้นเอง....

อุตฺตม

สาระ จากพระโอษฐ์ ของ พระพุทธเจ้า ธรรมที่ไม่เสื่อมของภิกษุ ๗ ประการ อปริหานิยธรรม

2012-02-13T22:32:00.000-08:00

 อปริหานิยธรรม ทั้ง ๗

         ดูกรภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม ทั้ง ๗

นี้ จักตั้งอยู่ในหมู่ภิกษุและหมู่ภิกษุจักสนใจใน

อปริหานิยธรรม ทั้ง ๗ นี้ อยู่เพียงใดหมู่ภิกษุพึงหวังได้ซึ่ง

ความเจริญอย่างเดียว ไม่มี
เสื่อม เพียงนั้น ฯ

 [๗๑] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม ๗

 อีกหมวดหนึ่ง แก่พวกเธอ พวกเธอจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว

ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคแล้ว

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า

      ๑. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่เป็นผู้ชอบการงาน

ไม่ยินดีแล้ว  ในการงาน ไม่ประกอบตามซึ่งความเป็นผู้ชอบการงาน

 อยู่เพียงใด พึงหวังได้ซึ่ง    ความเจริญอย่างเดียว ไม่มี

เสื่อม เพียงนั้น ฯ

      ๒. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่เป็นผู้ชอบการคุย

 ไม่ยินดีแล้ว  ในการคุย ไม่ ประกอบตามซึ่งความเป็นผู้ชอบการคุย

อยู่เพียงใด พึงหวังได้ซึ่ง     ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีเสื่อม

 เพียงนั้น ฯ

     ๓. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่เป็นผู้ชอบการนอนหลับ

ไม่ยินดี  แล้วในการ นอนหลับ ไม่ประกอบตามซึ่งความ

เป็นผู้ชอบการนอนหลับ อยู่เพียงใด  พึงหวังได้ซึ่งความเจริญ

อย่างเดียว ไม่มีเสื่อม เพียงนั้น ฯ

     ๔. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่เป็นผู้ชอบคลุกคลีด้วยหมู่

ไม่ยินดี   แล้วใน ความคลุกคลีด้วยหมู่ ไม่ประกอบตามซึ่งความ

เป็นผู้ชอบความคลุกคลีด้วย     หมู่ อยู่เพียงใด พึง

หวังได้ซึ่งความเจริญอย่างเดียว ไม่มีเสื่อม เพียงนั้น ฯ

    ๕. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่เป็นผู้มีความปรารถนาลามก

ไม่ลุอำนาจแก่ ความปรารถนาอันลามก อยู่เพียงใด

พึงหวังได้ซึ่งความเจริญอย่างเดียว   ไม่มีเสื่อม เพียงนั้น ฯ

      ๖. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักเป็นผู้ไม่มีมิตรชั่ว

ไม่มีสหายชั่ว    ไม่คบคนชั่ว อยู่เพียงใด

 พึงหวังได้ซึ่งความเจริญอย่างเดียว ไม่มีเสื่อม  เพียงนั้น ฯ

      ๗. ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุจักไม่ถึงความนอนใจ

ในระหว่าง เพราะ  การบรรลุคุณ วิเศษเพียงขั้นต่ำ อยู่เพียงใด

พึงหวังได้ซึ่งความเจริญอย่างเดียว    ไม่มีเสื่อม เพียงนั้น ฯ

      ดูกรภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม ทั้ง ๗ นี้ จักตั้งอยู่ในหมู่ภิกษุ

และ  หมู่ภิกษุจักสนใจในอปริหานิยธรรม ทั้ง ๗ นี้ อยู่เพียงใด

พึงหวังได้ซึ่งความเจริญ   อย่างเดียว ไม่มีเสื่อมเพียงนั้น ฯ

ท่องเที่ยวใต้สู่แดนธรรม สาระธรรมอันอุดม

สาระภาพถ่าย รูปภาพที่หน้าตื่นตาตื่นใจและตื่นเต้น ระทึก

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 5

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 4

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 3

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนตลกสอนใจ 2

สาระ บ้างไร้สาระบ้าง จากการ์ตูนสอนใจ 1

สาระ แบบทายนิสัย ตามกรุ๊ปเลือด ต่างๆ (ทายแม่นเหมือนกระจกบอกตัวเราเลยทีเดียว)

สาระภาพถ่าย แบบศิลป เด่นๆ มาครับมาดูว่าโลกนี้มีอะไรน่าสนใจ

สาระพระพุทธศาสนา เรื่อง พิเคราะห์พระไตรปิฏก โดย ท่านพุทธทาส (ที่มาจากกลุ่ม พุทธทาสศึกษา) การสัมภาษณ์โดยตรง

สาระพุทธวจน การตอบแทนคุณมารดาบิดา ตามหลักพระพุทธศาสนา

สาระภาพสร้างสรรค์ ศิลปจากการเล่นแสง

สาระภาพสร้างสรรค์ ศิลปจากกองขยะ

สาระพุทธวจน พระพุทธศาสนากับคำตอบทางเดินของสันติภาพ

สาระพุทธวจน ที่ออกจากปากของพระพุทธเจ้า พระสูตรการขูดเกลากิเลศ

สาระพุทธศาสนาวิชาการ เรื่องการบูชายัญ ตามพุทธศาสนา มหายัญในกูฏทันตสูตร

สาระอนุพุทธ จากพระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า เรื่อง พระนันทะ กับนาง อัปสร 500 (หลุดออกจากกาม)

พระไตรปิฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ (ภาษาไทย) เล่มที่ ๒๕

พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๗ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต

สาระ จากพระโอษฐ์ ของ พระพุทธเจ้า ธรรมที่ไม่เสื่อมของภิกษุ ๗ ประการ อปริหานิยธรรม

พระไตรปิฎก ฉบับบาลีสยามรัฐ (ภาษาไทย) เล่มที่ ๑๐ พระสุตตันตปิฎก

เล่มที่ ๒ ทีฆนิกาย มหาวรรค